აშშ-ის სურსათისა და მედიკამენტების ადმინისტრაციაში (FDA) აცხადებენ, რომ ბიოტექნოლოგიური კომპანია Moderna-ს მიერ წარმოდგენილი მონაცემები შესაძლოა ადასტურებდეს მისი ახალი გრიპის ვაქცინის, mFlusiva-ს, ეფექტიანობას 65 წლის და უფროსი ასაკის ადამიანებში. ამ შეფასების გამოქვეყნების შემდეგ კომპანიის აქციები დაახლოებით 6%-ით გაიზარდა. ინფორმაციას Reuters-ი ავრცელებს.მისივე ცნობით, FDA-ის დამოუკიდებელ მრჩეველთა კომიტეტი 18 ივნისს განიხილავს, აღემატება თუ არა ვაქცინის სარგებელი მის შესაძლო რისკებს 50 წლის და უფროსი ასაკის მოზრდილებში.Moderna ცდილობს, რომ მისმა პრეპარატმა 50–64 წლის ასაკის ადამიანებისთვის სრული რეგულატორული დამტკიცება მიიღოს. 65 წლის და უფროსი ასაკის ადამიანებისთვის კი შესაძლოა, პრეპარატი დაჩქარებული წესით დამტკიცდეს.თუ ვაქცინა დამტკიცდება, mFlusiva გახდება mRNA-ტექნოლოგიაზე დაფუძნებული პირველი სეზონური გრიპის ვაქცინა აშშ-ში. საბოლოო გადაწყვეტილება 5 აგვისტომდე უნდა გახდეს ცნობილი.FDA-ის ექსპერტებმა აღნიშნეს, რომ კვლევას გარკვეული შეზღუდვები აქვს, კერძოდ, ვაქცინა მხოლოდ ერთი სეზონის განმავლობაში იქნა შესწავლილი; ამასთან, კვლევებში არ მონაწილეობდნენ იმუნოდეფიციტური პაციენტები და სუსტი ჯანმრთელობის მქონე ხანდაზმულები, ამიტომ ბოლომდე ცნობილი არ არის, რამდენად ეფექტური იქნება ვაქცინა ამ მაღალი რისკის ჯგუფებში.

ზაფხულის სეზონთან ერთად აქტუალური ხდება ბავშვთა ჯანმრთელობის საკითხები - სეზონური ვირუსები, მზისგან დაცვა, ვაქცინაცია, ჯანსაღი ცხოვრების წესი... ამ თემებზე იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორს ივანე ჩხაიძეს ვესაუბრეთ.- რამდენიმე კვირის წინ საქართველოში დენგეს ვირუსის შემთხვევა დაფიქსირდა. არსებობს ვირუსის შიდა გავრცელების საფრთხე?- საქართველოში დენგეს ვირუსის პირველი შემთხვევა 2016 წელს დაფიქსირდა. მას შემდეგ დაავადებათა კონტროლის ეროვნული ცენტრი ყოველწლიურად რამდენიმე შემთხვევას აღრიცხავს. როგორც წესი, წლის განმავლობაში 6-7 შემთხვევა ფიქსირდება, თუმცა ყველაზე მნიშვნელოვანი გარემოება ის არის, რომ არც ერთი მათგანი არ ყოფილა ადგილობრივი ანუ შიდა გავრცელების შემთხვევა.ეს ნიშნავს, რომ ინფიცირებული პირები საქართველოში იმ ქვეყნებიდან შემოვიდნენ, სადაც დენგე ენდე­მურად არის გავრცელებული. ასეთ ქვეყნებს შორისაა ბრაზილია, მექსიკა, არგენტინა, სამხრეთ-აღმოსავლეთ და სამხრეთ-დასავლეთ აზიის არაერთი სახელმწიფო. ამიტომ საქართველოში დენგეს მასობრივი გავრცელების ან ეპიდაფეთქების რისკი ძალიან დაბალია. 2025 წლის მონაცემებით, ევროკავშირის ქვეყნებში სულ 35 შემთხვევა დაფიქსირდა, მათგან 29 - საფრანგეთში.ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის შეფასებით, დღეს დენგეს ვირუსის გავრცელების რისკის ქვეშ მსოფლიოს მოსახლეობის დაახლოებით ნახევარი დგას. მიუხედავად ამისა, ვირუსი კვლავ ენდემური ხასიათის დაავადებად რჩება. მნიშვნელოვანია ვიცოდეთ, რომ ადამიანი დენგეს ვირუსს პირდაპირ სხვა ადამიანს არ გადასცემს. ინფექციის ძირითადი გადამტანი კოღოა. თავდაპირველად ადამიანი ინფიცირდება, შემდეგ გარკვეული პერიოდის განმავლობაში მის სისხლში ვირუსის კონცენტრაცია იზრდება­ და თუ ამ დროს მას კოღო უკბენს, ვირუსი კოღოს ორგანიზმში ხვდება. დაახლოებით 10-12 დღის შემდეგ ვირუსი კოღოს სანერწყვე ჯირკვლებში აღწევს და ამის შემდეგ კოღოს ერთი ნაკბენიც საკმარისია სხვა ადამიანის დასაინფიცირებლად. ამ არაპირდაპირი გადაცემის მექანიზმის გამო დენგე საქართველოსთვის ვერ იქნება ისეთი საფრთხე, როგორიც ყოველწლიური გრიპი ან კორონავირუსია. თუმცა გასათვალისწინებელია, რომ ადგილობრივი გავრცელების თეორიული შესაძლებლობა მაინც არსებობს.განსაკუთრებით ყურადღებით უნდა ვიყოთ ივნისიდან სექტემბრამდე პერიოდში, როდესაც კოღოების აქტივობა მაქსიმალურია. განსაკუთრებული სიფრთხილეა საჭირო 5 წლამდე ასაკის ბავშვებთან, რადგან ამ ასაკში დაავადების გართულების რისკი უფრო მაღალია. რეკომენდებულია გრძელსახელოიანი ტანსაცმლის ტარება, შარვლის, კოღოს საწინააღმდეგო ბადეების დამონტაჟება და რეპელენტების გამოყენება.- როგორ უნდა ამოვიცნოთ დენგეს ვირუსი? რა სიმპტომები ახასიათებს მას?- დაავადების პირველ დღეებში დენგეს ვირუსის სხვა ვირუსული ინფექციებისგან გარჩევა საკმაოდ რთულია. ის იწყება მაღალი ტემპერატურით, თავისა თუ სახსრების ტკივილით, საერთო სისუსტით. თუმცა არსებობს ორი სიმპტომი, რომლებიც დენგესთვის განსაკუთრებით დამახასიათებელია: პირველი არის თვალების უკან არსებული ძლიერი ტკივილი, მეორე, ინტენსიური ძვლების ტკივილია, ამიტომ დენგეს ხშირად "ძვლების მტეხ ცხელებასაც" უწოდებენ. ბევრ შემთხვევაში დაავადება მსუბუქად მიმდინარეობს, რის გამოც პაციენტს შესაძლოა ეჭვიც კი არ გაუჩნდეს დენგეზე. მიუხედავად ამისა, გარკვეულ შემთხვევებში დენგე სიცოცხლისთვის საშიშ ფორმას იღებს. შეიძლება განვითარდეს ჰემორაგიული შოკი, მრავალორგანული უკმარისობა და სხვა მძიმე გართულებები, რომლებიც ლეტალური შედეგის მიზეზი ხდება. საბედნიეროდ, დროული დიაგნოსტიკითა და ადეკვატური მკურნალობით დენგეს ვირუსით გამოწვეული სიკვდილიანობა ძალიან დაბალია.- რა ვირუსები ცირკუ­ლირებს ზაფხულში და რა რეკომენდაციები გაქვთ?- ზაფხულის სეზონი, როგორც წესი, რომელიმე კონკრეტული ვირუსის განსაკუთრებულ მატებას არ უკავშირდება. ამ პერიოდში სტაბილურად ფიქსირდება რინოვირუსისა და ადენოვირუსის შემთხვევები. მნიშვნელოვანია, რომ კალენდარული წლის მე-20 კვირის შემდეგ საქართველოში პრაქტიკულად აღარ ცირკულირებს გრიპის ვირუსი. კორონავირუსის შემთხვევები მხოლოდ ეპიზოდურად გვხვდება... ზაფხულის პერიოდში განსაკუთრებული ყურადღება უნდა მიექცეს სითხის საკმარისი რაოდენობით მიღებას, რადგან ერთ-ერთი მთავარი საფრთხე ორგანიზმის გაუწყლოებაა. მნიშვნელოვანია მზის ულტრაიისფერი სხივებისგან დაცვაც. ბავშვობაში მიღებული კანის დამწვრობა მომავალში უფრო მძიმე კანის დაავადებების განვითარების რისკს ზრდის. ამიტომ მშობლებს ვურჩევთ, რომ ბავშვები დილის 11-დან საღამოს 5 საათამდე პერიოდში მზის პირდაპირ ზემოქმედებას მოარიდონ. აუცილებელია მზისგან დამცავი კრემის გამოყენება, რომლის დაცვის ინდექსი (SPF) მინიმუმ 30, სასურველია კი 50 და მეტი იყოს. მზისგან დამცავი საშუალება მხოლოდ ერთხელ არ უნდა წავისვათ. განსაკუთრებით აუზზე ან ზღვის სანაპიროზე საჭიროა მისი განახლება ყოველ რამდენიმე საათში. მნიშვნელოვანია ქუდისა და მზის სათვალის გამოყენებაც.- შეიცვალა თუ არა ბოლო წლებში მშობ­ლების დამოკიდებულება კლინიკებში დროული მომართვიანობის მხრივ?- ბოლო წლებში სამედიცინო დახმარებისთვის დროული მიმართვის კულტურა მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა. შემთხვევები, როდესაც დაგვიანებული მიმართვის გამო მძიმე ან ფატალურ შედეგებს ვიღებდით, პროგრესულად მცირდება. მოსახლეობის ინფორმირებულობის დონე აშკარად გაიზარდა, რაც ექიმებისთვისაც მნიშვნელოვანი კომფორტია. განათლებული და ფრთხილი მშობელი ამცირებს ბავშვებში გართულებების განვითარების რისკს. თუმცა ერთ სერიოზულ პრობლემას კვლავ ვაწყდებით - შემცირებულია მოსახლეობის მზაობა პრევენციული ღონისძიებების, განსაკუთრებით კი ვაქცინაციის მიმართ. თუ 2019 წელს საქართველო ევროპაში ვაქცინაციის ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებლის მქონე ქვეყანა იყო, დღეს საგანგაშო მდგომარეობაში ვართ. ქვეყანაში ათიათასობით ბავშვია, რომელთაც წითელას, წითურას და ყბაყურას საწინააღმდეგო ვაქცინა არა აქვს გაკეთებული, ხოლო ათასობით ბავშვს სხვა აუცილებელი აცრებიც აქვს გამოტოვებული. თუ უახლოეს პერიოდში ინფორმირების კამპანიები არ გაძლიერდა, არსებო­ბს წითელას აფეთქების რისკი. წითელა კვლავ ერთ-ერთი ყველაზე საშიში ინფექციური დაავადებაა, რომელსაც ლეტალური შედეგები შეიძლება მოჰყვეს.- რა არის დღეს ბავშვთა ჯანმრთელობის მთავარი გამოწვევები საქართველოში?- საბედნიეროდ, საქართველო აღარ მიეკუთვნება იმ ქვეყნების კატეგორიას, სადაც ბავშვთა სიკვდილიანობის მთავარი მიზეზი ინფექციური დაავადებებია. თუ 1990 წელს საქართველოში ფილტვების ანთებით 1200-ზე მეტი ბავშვი გარდაიცვალა, 2023 წელს ეს მაჩვენებელი 36-მდე შემცირდა. ასევე, თუ 1990 წელს დიარეით გარდაცვალების შემთხვევები დაახლოებით 200 იყო, 2023 წელს მხოლოდ სამი ბავშვი გარდაიცვალა. ეს ნიშნავს, რომ მე-20 საუკუნის ბოლოს ინფექციური დაავადებები მართლაც სერიოზული პრობლემა იყო, თუმცა დღეს ვითარება მნიშვნელოვნად შეცვლილია. ამჟამად ბავშვთა სიკვდილიანობისა და მძიმე გართულებების ძირითადი მიზეზები უფრო ახალშობილთა ასაკთან დაკავშირებული პათოლოგიებია. სწორედ ამ მიმართულებით არის საჭირო განსაკუთრებული ყურადღება და რესურსების მობილიზება.- როგორ შეაფასებთ ბავშვებისა და მოზარდების ცხოვრების წესს საქართველოში?- სამწუხაროდ, ცხოვრების წესი ბოლო წლებში მნიშვნელოვნად გაუარესდა. როდესაც ჯანსაღ ცხოვრებაზე ვსაუბრობთ, პირველ რიგში ვგულისხმობთ სწორ კვებასა და ფიზიკურ აქტივობას. ბავშვებსა და მოზარდებში გაზრდილია ჭარბი წონისა და სიმსუქნის მაჩვენებელი, ინტენსიური ფიზიკური აქტივობა კი მკვეთრად შემცირებულია. ამერიკის პედიატრიის აკადემიის რეკომენდაციით, ასაკის შესაბამისად ბავშვს ყოველდღიურად მინიმუმ 30 წუთიდან ერთ საათამდე ინტენსიური ფიზიკური აქტივობა სჭირდება. ტექნოლოგიურმა პროგრესმა, რომელიც მრავალ სფეროში დადებით ცვლილებებს იწვევს, ფიზიკური აქტივობის შემცირებასაც შეუწყო ხელი, ეს კი გავლენას ახდენს არა მხოლოდ სხეულის წონაზე, არამედ ზოგად ჯანმრთელობაზე. ელექტრომოწყობილობების ხანგრძლივი გამოყენება უარყოფითად მოქმედებს მხედველობაზეც.ბოლო დროს კიდევ ერთი სერიოზული პრობლემა გამოიკვეთა - მოზარდებში ელექტრონული სიგარეტების, გახურებადი თამბაქოსა და ნიკოტინის შემცველი ბალიშების მოხმარება, რაც კონტროლს არ ექვემდებარება. ოჯახებისთვისაც ძალიან რთულად შესამჩნევია, იყენებს თუ არა ახალგაზრდა ამ საშუალებებს. მათ არა აქვთ სუნი და არ ტოვებენ კვალს.ქვეყნისთვის ერთ-ერთ რისკს წარმოადგენს თამბაქოს ალტერნატიული საშუალებების გამოყენება, არადა, ისინი არ განეკუთვნებიან უსაფრთხო კატეგორიებს. ნიკოტინი ძალიან ძლიერი ზემოქმედების შხამია, ნიკოტინის შემცველი ბალიშები შეიძლება არ იწვევს პირდაპირ ონკოლოგიურ დაავადებებს, მაგრამ იწვევს სერიოზულ ზემოქმედებას ბავშვის თავის ტვინზე, ეს კი ნიშნავს იმას, რომ მახსოვრობა, კონცენტრაციისა და დასწავლის უნარი შემცირებულია. თავის ტვინი 25 წლამდე ვითარდება. 3-4 თვის განმავლობაში ნიკოტინის მიღებით ბავშვის კოგნიტური უნარები იქნება მკვეთრად ნაკლები იმ თანატოლთან შედარებით, რომელიც არ მოიხმარს ნიკოტინს.წყარო: კვირის პალიტრა

“ფუნ­და­მენ­ტუ­რად ახა­ლი“ ტი­პის ვაქ­ცი­ნის შე­საქ­მნე­ლად, რო­მელ­საც შე­უძ­ლია ვირუ­სე­ბის ფარ­თო სპექტრის­გან დაგ­ვიც­ვას და თა­ვი­დან აგ­ვა­ცი­ლოს მო­მა­ვა­ლი პან­დე­მი­ე­ბი, მვლევ­რებ­მა ხე­ლოვ­ნუ­რი ინ­ტე­ლექ­ტი (AI) გა­მო­ი­ყე­ნეს.კემ­ბრი­ჯის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის მეც­ნი­ერ­თა გუნ­დი აცხა­დებს, რომ ეს არის პირ­ვე­ლი შემ­თხვე­ვა, რო­დე­საც ვაქ­ცი­ნის მთა­ვა­რი კომ­პო­ნენ­ტი მთლი­ა­ნად ხე­ლოვ­ნურ­მა ინ­ტე­ლექ­ტმა შექ­მნა და მისი ადა­მი­ა­ნებ­ზე გა­მოც­და უკვე და­ი­წყო. ვაქ­ცი­ნა შექ­მნი­ლია იმის­თვის, რომ იმოქ­მე­დოს ყვე­ლა კო­რო­ნა­ვირუს­ზე - მათ შო­რის კო­ვი­დის ყვე­ლა ვა­რი­ანტზე და იმ ვირუ­სებ­ზეც, რომ­ლე­ბიც ცხო­ვე­ლებს აა­ვა­დე­ბენ, თუმ­ცა შე­საძ­ლოა მო­მა­ვა­ლი პან­დე­მი­ის მი­ზე­ზი გახ­დნენ.კვლე­ვა ჯერ ად­რე­ულ ეტაპ­ზეა, თუმ­ცა ჯგუ­ფი უკვე მუ­შა­ობს ცალ­კე­ულ ვაქ­ცი­ნებ­ზე გრი­პი­სა და ებო­ლას წი­ნა­აღ­მდეგ.რო­გორ მუ­შა­ობს ახა­ლი ტექ­ნო­ლო­გია?ჩვე­უ­ლებ­რივ, ვაქ­ცი­ნე­ბი ვირუ­სის არ­სე­ბუ­ლი შტა­მის ბა­ზა­ზე იქ­მნე­ბა. ვი­ნა­ი­დან ვირუ­სე­ბი სწრა­ფად მუ­ტა­ცი­ას გა­ნიც­დი­ან და იც­ვლი­ან იერ­სა­ხეს, ვაქ­ცი­ნე­ბი მალე ძველ­დე­ბა, რის გა­მოც კო­ვი­დი­სა და ზამ­თრის გრი­პის ვაქ­ცი­ნე­ბის რე­გუ­ლა­რუ­ლი გა­ნახ­ლე­ბაა სა­ჭი­რო.“ჩვენ ყო­ველ­თვის ჩა­მოვ­რჩე­ბით. ჩვე­ნი მი­ზა­ნი კი მოვ­ლე­ნებ­ზე წინ­სწრე­ბაა“, - აცხა­დებს კემ­ბრი­ჯის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის პრო­ფე­სო­რი ჯო­ნა­თან ჰინი.კემ­ბრი­ჯელ­მა მკვლე­ვა­რებ­მა აი­ღეს სხვა­დას­ხვა კო­რო­ნა­ვირუ­სის ცნო­ბი­ლი გე­ნე­ტი­კუ­რი კო­დე­ბი, რომ­ლე­ბიც პო­ტენ­ცი­უ­რი ვირუ­სუ­ლი საფრ­თხე­ე­ბის სათ­ვალ­თვა­ლო პროგ­რა­მებ­მა და­ა­ფიქ­სი­რეს. ეს კო­დე­ბი ხე­ლოვ­ნურ­მა ინ­ტე­ლექ­ტმა გა­ა­ა­ნა­ლი­ზა და შექ­მნა “სუ­პერ-ან­ტი­გე­ნი“ (ან­ტი­გე­ნი ვაქ­ცი­ნის ის ნა­წი­ლია, რო­მელ­ზეც იმუ­ნუ­რი სის­ტე­მა რე­ა­გი­რე­ბას სწავ­ლობს). ეს ან­ტი­გე­ნი იმუ­ნურ სის­ტე­მას ისე წვრთნის, რომ ის ვირუ­სე­ბის მთე­ლი ოჯა­ხის­გან იცავს ორ­გა­ნიზმს — მა­ში­ნაც კი, თუ ვირუ­სი მუ­ტირ­დე­ბა ან ახა­ლი ინ­ფექ­ცია ცხო­ვე­ლე­ბი­დან ადა­მი­ა­ნებ­ზე გა­და­ვა.ტეს­ტი­რე­ბის შე­დე­გე­ბიპირ­ვე­ლი კვლე­ვა 39 ადა­მი­ან­ზე ჩა­ტარ­და და მისი მი­ზა­ნი იმის შე­მოწ­მე­ბა იყო, არის თუ არა ვაქ­ცი­ნა უსაფრ­თხო.ჟურ­ნალ “Journal of Infection“-ში გა­მოქ­ვეყ­ნე­ბუ­ლი მო­ნა­ცე­მე­ბით, ვაქ­ცი­ნის გავ­ლე­ნა იმუ­ნურ სის­ტე­მა­ზე “ზო­მი­ე­რი“ იყო, თუმ­ცა ამან მეც­ნი­ე­რებ­ში მა­ინც დიდი აღ­ფრთო­ვა­ნე­ბა გა­მო­იწ­ვია.მე­ო­რე კვლე­ვა, რო­მელ­შიც 200-მდე ადა­მი­ა­ნი მი­ი­ღებს მო­ნა­წი­ლე­ო­ბას, უფრო ნა­თელ სუ­რათს მოგ­ვცემს იმის შე­სა­ხებ, თუ რამ­დე­ნად კარ­გად წვრთნის ვაქ­ცი­ნა იმუ­ნი­ტეტს.სა­უ­თ­ჰემპტო­ნის უნი­ვერ­სი­ტე­ტის პრო­ფე­სორ­მა საულ ფა­უს­ტმა აღ­ნიშ­ნა, რომ AI-ს ნამ­დვი­ლად აქვს პო­ტენ­ცი­ა­ლი, გან­სა­კუთ­რე­ბით მა­შინ, რო­დე­საც ვირუ­სე­ბი სწრა­ფად იც­ვლე­ბი­ან.რა გეგ­მე­ბი აქვთ მეც­ნი­ე­რებს?კემ­ბრი­ჯის გუნ­დი უკვე ატა­რებს კვლე­ვებს ცხო­ვე­ლებ­ზე უნი­ვერ­სა­ლუ­რი სე­ზო­ნუ­რი გრი­პის ვაქ­ცი­ნის შე­საქ­მნე­ლად, რო­მელ­საც ყო­ველ­წლი­უ­რი ადაპ­ტა­ცია არ დას­ჭირ­დე­ბა. ასე­ვე მუ­შა­ო­ბენ H5N1 (ფრინ­ვე­ლის გრი­პის) ვაქ­ცი­ნა­ზე.გარ­და ამი­სა, მეც­ნი­ე­რე­ბი ეძე­ბენ ვაქ­ცი­ნას ვირუ­სუ­ლი ჰე­მო­რა­გი­უ­ლი ცხე­ლე­ბის­თვის, მათ შო­რის ებო­ლას სა­ხე­ო­ბე­ბის­თვის.წყა­როwww.ambebi.ge

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციამ ცენტრალურ აფრიკაში ებოლას ვირუსის თითქმის 500 დადასტურებული შემთხვევა დააფიქსირა და გამოვიდა გაფრთხილებით, რომ მიმდინარე აფეთქება შესაძლოა ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მასშტაბური აღმოჩნდეს.ჯანდაცვის ოფიციალური პირები რეგიონში ვირუსის გავრცელების შეკავებას ცდილობენ, თუმცა სიტუაცია კვლავ უარესდება.ჯანმომ უკვე გამოაცხადა სიტუაცია საერთაშორისო შეშფოთების მქონე საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საგანგებო მდგომარეობად. და ჯანდაცვის ოფიციალური პირები ცდილობენ, რომ ვირუსის რეგიონში გავრცელება შეაკავონ.„ასეთი მასშტაბი სრულიად შესაძლებელია“, - განაცხადა აფეთქების პროგნოზირებისა და ანალიზის ცენტრის დირექტორმა ჯეისონ აშერმა, როდესაც ჰკითხეს, შეიძლება თუ არა ამჟამინდელი აფეთქება მასშტაბით შედარებადი გახდეს დასავლეთ აფრიკაში 2014 წელს მომხდარ ეპიდემიასთან.შაბათს გამოქვეყნებულ უახლეს განახლებაში ჯანმომ განაცხადა 452 დადასტურებული შემთხვევის შესახებ, მათ შორის 82 გარდაცვალების, კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში, სადაც ებოლას აფეთქება ოფიციალურად სამი კვირის წინ გამოცხადდა.მეზობელ უგანდაში 19 დადასტურებული და ორი გარდაცვალების შემთხვევა დაფიქსირდა.ამჟამინდელი აფეთქება, რომელიც ებოლას ვირუსის იშვიათ შტამს ბუნდიბუგიოს  უკავშირდება, 15 მაისს კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში გამოცხადდა, თუმცა ითვლება, რომ ვირუსი გარკვეული დროის განმავლობაში შეუმჩნევლად ვრცელდებოდა. ამჟამად ამ შტამისთვის დამტკიცებული ვაქცინები და მკურნალობის მეთოდები არ არსებობს.პარასკევს, ჯანმო-მ და დაავადებათა კონტროლისა და პრევენციის აფრიკის ცენტრებმა წარმოადგინეს 518 მილიონი დოლარის ღირებულების რეაგირების გეგმა, რომელიც მიზნად ისახავს მეთვალყურეობის, ლაბორატორიული დიაგნოსტიკისა და ინფექციის პრევენციის ზომების გაძლიერებას.„აფეთქება სწრაფად ვითარდება და ჩვენ ჯერ კიდევ ვცდილობთ, რომ დავეწიოთ. ჩვენ უნდა შევაჩეროთ ეპიდემია იქ, სადაც ის არის, დავეხმაროთ ქვეყნებს, რომლებიც დღეს მასთან ბრძოლაში არიან და უზრუნველვყოთ, რომ მეზობელი ქვეყნები მზად იყვნენ შემთხვევების სწრაფად იდენტიფიცირებისა და სწრაფი რეაგირებისთვის. ეს სერიოზული ეპიდემიაა და ჩვენ ვიცით, როგორ შევაჩეროთ ის, მაგრამ ჩვენ სწრაფად და ერთად უნდა ვიმოქმედოთ,“ - “, - განაცხადა ჯანმო-ს გენერალურმა დირექტორმა ტედროს ადჰანომ გებრეიესუსმა.ებოლა საკმაოდ საშიში ვირუსია, რომელიც გადადის ინფიცირებული ადამიანის სისხლით, ნერწყვით, ოფლით და სხეულის სხვა სითხეებით პირდაპირი კონტაქტით.ასევე შეიძლება გადაცემა დაბინძურებული ნივთებიდან (ტანსაცმელი, საწოლი და ა.შ.). ჰაერით ჩვეულებრივ არ ვრცელდება.მისი სიმპტომებია მაღალი სიცხე, ძლიერი სისუსტე, კუნთებისა და თავის ტკივილი,  ყელის ტკივილი, ასევე ღებინება, დიარეა, მუცლის ტკივილი, მძიმე შემთხვევებში — შიდა და გარე სისხლდენა.ინკუბაციის პერიოდი ჩვეულებრივ 2–21 დღეა. ადამიანი გადამდები ხდება სიმპტომების დაწყების შემდეგ. სიკვდილიანობა საშუალოდ დაახლოებით 50%-ია, თუმცა სხვადასხვა აფეთქების დროს 25%-დან 90%-მდე მერყეობდა. მიმდინარე Bundibugyo შტამის შემთხვევაში ლეტალობა  დაახლოებით 30–50%-ს შორისაა.jandacva.ge

დღეს გაიმართა მეორე შეხვედრა დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე ბავშვების მშობლებთან, დღევანდელ შეხვედრაზე შევთანხმდით, რომ შეიქმნება სამუშაო ჯგუფი ჯანდაცვის სამინისტროს წარმომადგენლებისა და მშობლების მონაწილეობით, რომელიც აქტიურად იმუშავებს ბავშვებისთვის კონკრეტული მედიკამენტების უზრუნველყოფის საკითხზე, - ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ დღევანდელ ბრიფინგზე განაცხადა.მთავრობის მეთაურის თქმით, დღევანდელ შეხვედრაზე მოხდა შეჯერება კონკრეტულ მედიკამენტებზე, რომლებზეც უზრუნველყოფის კუთხით მუშაობა დაიწყება.„კონკრეტული მედიკამენტების შესყიდვის შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილება მიიღება სხვადასხვა ფაქტორის, მათ შორის ფარმაცევტული კომპანიების მიერ შემოთავაზებული პირობების გათვალისწინებით. შეიქმნება საგანგებო სამუშაო ჯგუფი, დაიწყება სამუშაო პროცესი და მშობლები მუდმივ რეჟიმში მიიღებენ ინფორმაციას პროცესების მიმდინარეობასთან დაკავშირებით. ჩვენ შევჯერდით კონკრეტულ მედიკამენტებზე, რომლებსაც კონკრეტული მიზეზების გამო ახლა არ ვასახელებთ, თუმცა მშობლების სრულ წრეს ამაზე ექნება სათანადო ინფორმაცია. მადლობა მინდა გადავუხადო შეხვედრაში მონაწილე თითოეულ მშობელს, ისევე, როგორც ყველა მშობელს, კონსტრუქციული დამოკიდებულებისთვის. მადლობა მინდა გადავუხადო საქართველოს ჯანდაცვის მინისტრს და სამინისტროს შესაბამის თანამშრომლებს საკითხის სიღრმისეული დამუშავებისთვის. ჩვენ გამოვთქვამთ იმედს, რომ დღევანდელი გადაწყვეტილება შექმნის საუკეთესო საფუძველს ბავშვების ინტერესების დაცვისა და რეალიზებისათვის“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.ინფორმაციას მთავრობის ადმინისტრაცია ავრცელებს.

კიბოს საწინააღმდეგო ვაქცინის, ამივანტამაბის, კლინიკური კვლევა 11 ქვეყანაში ჩატარდა. The Guardian-ის ცნობით, პრეპარატმა 15 პაციენტის სიმსივნე მთლიანად გაანადგურა.ვაქცინა თავისა და კისრის კიბოთი დაავადებულ 102 პაციენტს გაუკეთეს, რომელთა დაავადებები სხვა მკურნალობაზე არ რეაგირებდა. სიმსივნეები გაქრა ან შემცირდა 43 პაციენტში, მათ შორის 28 მნიშვნელოვნად შემცირდა. სიმსივნეები მთლიანად გაქრა 15 სუბიექტში. პრეპარატმა მსგავსი შედეგები აჩვენა ფილტვის კიბოს მქონე ადამიანებში.ლონდონის კიბოს კვლევის ინსტიტუტის (ICR) პროფესორმა კევინ ჰარინგტონმა განაცხადა, რომ ეს იყო „უპრეცედენტოდ ძლიერი რეაქცია“ იმ პაციენტებში, რომელთა დაავადებაც რეზისტენტული გახდა ქიმიოთერაპიისა და იმუნოთერაპიის მიმართ.„ამ მკურნალობას აქვს პოტენციალი, ყოველწლიურად ათასობით პაციენტს მოუტანოს სარგებელი“, - დასძინა მან.

ტეხასის შტატში, MD Anderson-ის კიბოს ცენტრის მკვლევარების თქმით, ძილის დარღვევა შესაძლოა 50 წლამდე ასაკის ადამიანებში კიბოს შემთხვევების ზრდის ხელშემწყობი ფაქტორი იყოს.მკვლევარებმა გააანალიზეს 18-დან 50 წლამდე ასაკის 18 მილიონზე მეტი აშშ-ის მოქალაქის სამედიცინო მონაცემები. კვლევამ აჩვენა, რომ ძილის დარღვევების მქონე ადამიანებს უფრო მეტად აღენიშნებათ მსხვილი ნაწლავის კიბოს ადრეული ფორმები, ასევე სარძევე ჯირკვლის, საშვილოსნოს და საკვერცხეების კიბო.ზოგიერთ შემთხვევაში, უძილობის დიაგნოზის მქონე 50 წლამდე ასაკის პაციენტებს მომდევნო ხუთი წლის განმავლობაში კიბოს განვითარების სამჯერ მეტი ალბათობა ჰქონდათ.ეს დასკვნები პოტენციურად დაეხმარება მეცნიერებს ადრეული კიბოს შემთხვევების გლობალური ზრდის ახსნაში. მკვლევარების თქმით, 1990 წლიდან 2019 წლამდე 50 წლამდე ასაკის ადამიანებში კიბოს დიაგნოზის დასმის რიცხვი თითქმის 80%-ით გაიზარდა - 1.82 მილიონიდან 3.26 მილიონ შემთხვევამდე. იმავე პერიოდში, ამ ასაკობრივ ჯგუფში სიკვდილიანობა 27%-ით გაიზარდა.

საქართველოში დენგეს ვირუსი დაფიქსირდა. ამის შესახებ იაშვილის სახელობის ბავშვთა ცენტრალური საავადმყოფოს სამედიცინო დირექტორმა, ივანე ჩხაიძემ განაცხადა.მისივე ცნობით, დენგეს ვირუსი წინა კვირაში ერთ პირს დაუდასტურდა.ამასთან, ივანე ჩხაიძეს სხვა დეტალებზე არ უსაუბრია.როგორც ცნობილია, ეს არის ვირუსი, რომელიც კოღოს ნაკბენით გადადის. დენგეს ინკუბაციური პერიოდი ჩვეულებრივ 5-7 დღეა, კლასიკური ფორმის დროს 15 დღემდე მერყეობს. ვირუსი იწყება მწვავე შემცივნებით და ტემპერატურის მატებით 39-41 გრადუსამდე. ასევე ახასიათებს ძლიერი თავის ტკივილი, კუნთებისა და სახსრების ტკივილი.რაც შეეხება ებოლას ვირუსს, ივანე ჩხაიძის ინფორმაციით, საქართველოში ებოლას შემთხვევები არ ფიქსირდება და მისი გავრცელების რისკი არ არსებობს.პირველი არხი

კონგოს დემოკრატიულ რესპუბლიკაში ებოლას ბუნდიბუგიოს შტამით ინფიცირების 900-ზე მეტი საეჭვო შემთხვევა დაფიქსირდა, ხოლო გარდაცვალების 220 შემთხვევა, სავარაუდოდ, ვირუსით იყო გამოწვეული - ამის შესახებ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გენერალურმა დირექტორმა, ტედროს ადანომ გებრეიესუსმა განაცხადა.ორგანიზაცია აღნიშნავს, რომ ამ სასიკვდილო დაავადების მიმდინარე აფეთქება, რომელიც ჯანმომ საერთაშორისო მნიშვნელობის საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის საგანგებო მდგომარეობად გამოაცხადა, უფრო სწრაფად ვრცელდება, ვიდრე სამედიცინო პერსონალს შეუძლია მისი შეკავება.ეპიდემიის ეპიცენტრში, კონგოში, კი რისკის დონე მაღალიდან „ძალიან მაღალ დონემდე“  გაიზარდა. განსაკუთრებით დაუცველად ასევე ითვლება მეზობელი ქვეყნები, მათ შორის უგანდა, სადაც დადასტურებულია ხუთი შემთხვევა და ერთი გარდაცვალება.ეპიდემიასთან ბრძოლას სერიოზულად ართულებს მთავრობის მიმართ საზოგადოების უნდობლობა. ეს განსაკუთრებით შესამჩნევია კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის აღმოსავლეთ ნაწილში, სადაც ინტენსიური ბრძოლები მიმდინარეობს და 100 000-ზე მეტი ადამიანი იძულებულია საკუთარი სახლებიდან გაიქცეს.აფრიკაში ჯანმო-ს საგანგებო სიტუაციების რეაგირების დირექტორმა მარი როზელინ ბელიზერმა განაცხადა, რომ ებოლას სავარაუდო მსხვერპლთა დაკრძალვის მკაცრმა რეგულაციებმა საზოგადოების უკმაყოფილება გამოიწვია. კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკის ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში ხელისუფლებამ აკრძალა მემორიალური ცერემონიები 50-ზე მეტი ადამიანის მონაწილეობით.მისი თქმით, გარდაცვლილთა ოჯახებს უფლება აქვთ დაემშვიდობონ საყვარელ ადამიანებს, მაგრამ შემდგომი გავრცელების თავიდან ასაცილებლად, მათ ეკრძალებათ ცხედართან შეხება. „ჩვენ ნათესავებს ვუზრუნველყოფთ პირადი დამცავი აღჭურვილობით, რათა მათ შეძლონ საყვარელი ადამიანის ცხედრის სპეციალურ ჩანთაში მოთავსება და ლოცვა,“ - განაცხადა ჯანმოს წარმომადგენელმა.მიუხედავად იმისა, რომ ვირუსის ამ შტამის აფეთქებები თითქმის 20 წელია ხდება, ბუნდიბუგიოს ვირუსის საწინააღმდეგო დამტკიცებული ვაქცინები ჯერ კიდევ არ არსებობს. ასევე არ არსებობს ამ შტამის სამკურნალო საშუალებები.ჯანმომ რეკომენდაცია გაუწია კლინიკურ კვლევებში ორი ანტისხეულის პრიორიტეტულ გამოყენებას, ასევე ანტივირუსული პრეპარატის, ობელდესივირის, შეფასებას, როგორც მაღალი რისკის მქონე პირთა მკურნალობის საშუალებას.ჯანმო სასწრაფოდ აფართოებს საველე ოპერაციებს, მათ შორის კონტაქტების კვალის დადგენას, სამკურნალო ცენტრების შექმნას, ლაბორატორიული შესაძლებლობების გაძლიერებას, პაციენტების მკურნალობას, ინფექციების პრევენციასა და კონტროლს, ასევე საველე ღონისძიებების ჩატარებას. ამ ღონისძიებების დასაფინანსებლად ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის საგანგებო ფონდიდან 3.9 მილიონი დოლარი გამოიყო.ებოლას საეჭვო შემთხვევები დაფიქსირა ევროპაშიც, კერძოდ, იტალიაში. კერძოდ, მილანში ორი ადამიანი იზოლაციაში მას შემდეგ მოათავსეს, რაც უგანდიდან დაბრუნდნენ და ებოლას მსგავსი სიმპტომები ჰქონდათ. თუმცა იტალიის ჯანდაცვის სამინისტრომ მოგვიანებით განაცხადა, რომ ლაბორატორიულად ებოლას ვირუსი არ დადასტურდა.jandacva.ge

თერაპია, რომელმაც რევოლუცია მოახდინა სისხლისა და კანის კიბოს მკურნალობის მეთოდებში, შესაძლოა კიდევ უფრო ეფექტიანი გახდეს. კანის კიბოს ყველაზე მძიმე ფორმის მქონე თაგვებში, კიბოს უჯრედების გამკვრივებამ იმუნოთერაპიის ეფექტები გააძლიერა იმ შემთხვევებში, როცა იმუნურ სისტემაზე მანიპულირებდნენ, რათა მას სიმსივნე გაენადგურებინა. შთამბეჭდავმა შედეგებმა მეცნიერებს გაუჩინა იმედი, რომ ასეთივე მიდგომამ შეიძლება გააუმჯობესოს გადარჩენის მაჩვენებელი ადამიანებში, რომლებიც ისეთი იმუნოთერაპიებით მკურნალობენ, როგორიცაა ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორებით (CAR T-cells) თერაპია.„სრულიად ახალი კონცეფციაა. ის სამედიცინო პრობლემას ნამდვილად უმკლავდება ფიზიკური თვალსაზრისით. ვფიქრობ, რომ ძალიან პერსპექტიულია“, — ამბობს ლონდონის დედოფალ მარის უნივერსიტეტის მკვლევარი ი სუი, რომელიც ამ კვლევაში ჩართული არ ყოფილა.ხშირად, კიბოს უჯრედები უფრო რბილია, ვიდრე ჯანმრთელი უჯრედები. ეს კი შეიძლება პრობლემა იყოს, რადგან T-ლიმფოციტებს (T-უჯრედები) — იმუნური სისტემის ნაწილს, რომელსაც სიმსივნის განადგურების პოტენციალი აქვს — შეუძლიათ შეიგრძნონ მათი შემოგარენის სიმკვრივე.„ძლიერ გვაინტერესებდა, ეხმარებოდა თუ არა სირბილე კიბოს უჯრედებს იმუნური სისტემისგან დამალვაში და რა გავლენა შეიძლება ჰქონოდა T-ლიმფოციტების მექანიკურ მგრძნობელობას კიბოსადმი მათ რეაგირებაზე“, — ამბობს შვეიცარიის ფედერალური ტექნოლოგიური ინსტიტუტის მკვლევარი ლი ტანგი, რომელმაც კვლევის შედეგები 11 მაისს წარმოადგინა ლონდონში გამართულ კონფერენციაზე.ამ საკითხის შესასწავლად, მკვლევრებმა პირველ რიგში სცადეს იმის დადგენა, რატომ არის კიბოს უჯრედები უფრო რბილი თავიანთი მემბრანებით, ანუ გარე ზედაპირით, ვიდრე ჯანმრთელი უჯრედები. ასე დადგინდა, რომ კიბოს უჯრედები, როგორც თაგვებში, ისე ადამიანებში — უფრო რბილია, რადგან მათი მემბრანები მეტ ქოლესტერინს შეიცავს.ამის შემდეგ, მკვლევართა ჯგუფმა 24 თაგვში კანის კიბოს ყველაზე მომაკვდინებელი ფორმის, მელანომას უჯრედები შეიყვანა და კიბო განავითარა მათი ერთ-ერთი ბარძაყის მიდამოებში. ცხრა დღის შემდეგ, თაგვებს ანტიგენის ქიმერული რეცეპტორები (CAR T-cells) შეუყვანეს — ისინი წინასწარ იყო გენური ინჟინერიით ისე დამუშავებული, რომ სიმსივნეები ამოეცნოთ; ეს იყო იმიტაცია იმუნოთერაპიის ფორმისა, რომელსაც CAR T-cell თერაპია ეწოდება და რომელიც დამტკიცებულია ისეთი კიბოების სამკურნალოდ, როგორიცაა მწვავე ლიმფობლასტური ლეიკემია და B-უჯრედოვანი ლიმფომა.თაგვებმა ასევე მიიღეს IL-15-ის სამი ინფუზია — ცილის, რომელიც ხუთი დღის განმავლობაში აძლიერებს სიმსივნე-სპეციფიკური T-ლიმფოციტების კიბოს განადგურების უნარს.რაც მთავარია, თაგვების მხოლოდ ნახევარს ჩაუტარდა მესამე მკურნალობა, რომელშიც მეთილის β-ციკლოდექსტრინი (meβCD) — ნაერთი, რომელიც უჯრედის მემბრანებში ქოლესტერინის დონეს ამცირებს — პირდაპირ სიმსივნეებში შეუყვანეს. ამ თერაპიას ყოველდღიურად უტარებდნენ, კიბოს უჯრედების შეყვანიდან მე-9 დღიდან მე-18 დღემდე. დანარჩენ თაგვებს უბრალოდ ფიზიოლოგიური ხსნარის ინექციებს უკეთებდნენ.ერთი თვის შემდეგ, ყველა ის თაგვი, რომლებსაც meβCD თერაპია არ ჰქონდათ ჩატარებული, სწრაფად მზარდი სიმსივნის გამო მოკვდა. სამაგიეროდ, მხოლოდ შვიდი თაგვი მოკვდა meβCD ჯგუფში, ხუთს კი სიმსივნე სრულად გაუქრა.„რიცხვები დიდებულია, ძალიან შთამბეჭდავი“, — ამბობს კოლუმბიის უნივერსიტეტის მკვლევარი ლენს კამი.შემდგომი ანალიზი მიუთითებს, რომ სიმსივნური უჯრედების გამკვრივებით, meβCD დაეხმარა სიმსივნე-სპეციფიკურ T-ლიმფოციტებს, რომ უფრო ძლიერად მიმაგრებოდნენ სიმსივნურ უჯრედებზე. ამის შემდეგ, T-ლიმფოციტებმა თავიანთ სამიზნემდე უფრო ეფექტიანად მიიტანეს ტოქსიკური მოლეკულები, როგორიცაა პერფორინი, რომელიც სიმსივნურ უჯრედებში ხვრელებს აკეთებს და ამ გზით ანადგურებს.ტანგის განცხადებით, მკვლევართა ჯგუფს იმედი აქვს, რომ ამ მიდგომას თაგვებში უფრო მეტი სახის კიბოზე დატესტავენ. ამის შემდეგ, ყველაზე დიდი გამოწვევა ყოველთვის არის ცდების ადამიანებზე გაგრძელება. იმ წამლებიდან, რომლებმაც თაგვებში წარმატებით ამოიღო მიზანში იმუნური ცილები — ძალიან ცოტამ იმუშავა ადამიანებში, რისი მიზეზიც ნაწილობრივ არის განსხვავება მათ იმუნურ სისტემებში. მაგრამ კოლუმბიის უნივერსიტეტის მკვლევარი ლენს კამი ამბობს, რომ პრეპარატებს, რომლებიც კიბოს უჯრედების სიმკვრივეს ცვლიან, შეიძლება უკეთესი შანსი ჰქონდეთ, რადგან კიბოს უჯრედები ძირითადად უფრო რბილია როგორც ადამიანებში, ისე თაგვებში.მკვლევრები ასევე მუშაობენ meβCD თერაპიის მსგავსი ეფექტის მქონე პრეპარატების შექმნაზე, რომელთა შეყვანა ერთი ინექციით იქნება შესაძლებელი.მომზადებულია New Scientist-ის მიხედვით.წყარო: პირველი არხი

საკრუიზო გემი, რომელსაც ჰანტავირუსის ეპიდაფეთქება შეეხო, კანარის კუნძულებზე ჩავიდა. MV Hondius-ზე სამი დადასტურებული და ხუთი საეჭვო შემთხვევა დაფიქსირდა. ვირუსი დაუდასტურდა ჰოლანდიელ ქალს, რომელიც გარდაიცვალა, ბრიტანელ მგზავრს, რომელიც სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკაში რეანიმაციულ განყოფილებაშია და შვეიცარიის მოქალაქეს, რომელიც ციურიხის საავადმყოფოში მკურნალობს.საეჭვო შემთხვევებს შორის არიან: ბრიტანელი მამაკაცი, ეკიპაჟის ნიდერლანდელი წევრი და გერმანიის მოქალაქე. ორი მათგანი ნიდერლანდებში ჩაიყვანეს სამკურნალოდ, ხოლო მესამეს, რომელიც სტაბილურ მდგომარეობაშია, საევაკუაციო ფრენა გადაედო. ჰანტავირუსი არცერთს არ დაუდასტურდა, თუმცა ორ მათგანს სიმპტომები აღენიშნება.აღნიშნული გემის ორი ბრიტანელი მგზავრი, ვირუსთან შესაძლო კონტაქტის გამო, სახლის პირობებში იზოლაციაში იმყოფება. დიდი ბრიტანეთის ჯანმრთელობის უსაფრთხოების სააგენტოს ცნობით, მათ გემი დატოვეს მოგზაურობის ადრეულ ეტაპზე, როდესაც არგენტინიდან ატლანტის ოკეანის გავლით, კაბო-ვერდეში მიემგზავრებოდნენ და სიმპტომები დღემდე არ გამოვლენიათ.აშშ-ის ორმა შტატმა - არიზონამ და ჯორჯიამ - BBC-ს დაუდასტურეს, რომ აკვირდებიან სამ მგზავრს, რომელთაც კაბო-ვერდეში ჩასვლამდე დატოვეს გემი და აშშ-ში დაბრუნდნენ. სიმპტომები არცერთ მათგანს აღენიშნება.დანარჩენები ამჟამად სამედიცინო შემოწმებას გადიან და მათ ეტაპობრივად, ეროვნების მიხედვით, MV Hondius-ის დატოვების უფლება ეძლევათ. ესპანელი და ფრანგი მგზავრების ნაწილი უკვე სამშობლოში დააბრუნეს, ხოლო სხვა ქვეყნებმა, მათ შორის, დიდმა ბრიტანეთმა, თავიანთი მოქალაქეებისთვის ჩარტერული რეისები დანიშნეს.რა არის ჰანტავირუსის ანდების შტამი?ჰანტავირუსები, რომელთაც სამხრეთ კორეაში მდებარე მდინარის სახელი ჰქვია, აღწერენ ვირუსების ოჯახს და არა ერთ კონკრეტულ დაავადებას. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (WHO) მონაცემებით, არსებობს 20-ზე მეტი სხვადასხვა ვირუსული სახეობა. გარდა ამისა, თითქმის ყველა მათგანი დაკავშირებულია მღრღნელების, ძირითადად ვირთხებისა და თაგვების მიერ გამომშრალი შარდისა და ექსკრემენტების მეშვეობით გავრცელებულ გადამდებ ინფექციასთან. თუმცა ერთ-ერთი შტამი - ანდების ვირუსი - მიჩნეულია, რომ ადამიანიდან ადამიანზე გადადის, მაგრამ ძალიან იშვიათად. სამხრეთ აფრიკის რესპუბლიკის ჯანდაცვის მინისტრის თქმით, ის ორ მგზავრს დაუდასტურდა -  ბრიტანელ კაცს, რომელიც იოჰანესბურგის საავადმყოფოშია და ნიდერლანდელ ქალს, რომელიც გარდაიცვალა.ანდების შტამი, ძირითადად, არგენტინასა და ჩილეშია გავრცელებული. 2018 წლის ბოლოს არგენტინაში დაფიქსირდა ეპიდაფეთქება, რომლის კვალიც ერთ-ერთი წვეულების სტუმრებამდე მიდიოდა. ვარაუდობენ, რომ ვირუსით დაავადებულმა ერთმა ადამიანმა ინფექცია თავისდაუნებურად სხვებს გადასდო. შედეგად, დადასტურდა 34 შემთხვევა, რომელთაგან 11 ინფიცირებული გარდაიცვალა.როგორ ვრცელდება ჰანტავირუსი?როგორც წესი, ჰანტავირუსი ვრცელდება, როდესაც ადამიანები მჭიდრო კონტაქტში შედიან მღრღნელების ექსკრემენტებთან, შარდსა და ნერწყვთან. ეს ჩვეულებრივ ხდება ვირუსის შესუნთქვით, მაგალითად, როდესაც მღრღნელების შარდი და ჰანტავირუსის შემცველი ექსკრემენტები ჰაერში გავრცელდება. ვირუსით დაინფიცირება ასევე შესაძლებელია მღრღნელის, მაგალითად, ვირთხის, ნაკბენით.ჰანტავირუსის მხოლოდ ერთი შტამია ცნობილი, რომელიც ადამიანიდან ადამიანზე ვრცელდება, თუმცა ანდების შტამის შემთხვევაში, ეს ძალიან იშვიათად ხდება. ადამიანიდან ადამიანზე გადაცემა მხოლოდ ძალიან ახლო, ხანგრძლივი კონტაქტით ხდება. ჰანტავირუსის გავრცელების გზა განსხვავდება გრიპისგან, რომელიც ხველების ან ცემინების დროს ჰაერწვეთოვანი გზით გადადის. „ჩვენ არ ვსაუბრობთ ძალიან შორ დისტანციაზე შემდგარ შემთხვევით კონტაქტზე“, - განუცხადა ჯანმო-ს ოფიციალურმა წარმომადგენელმა დოქტორ მარია ვან კერხოვემ BBC-ს.რა სიმპტომები აქვს ჰანტავირუსს და რამდენად საშიშია ის?ვირუსს შეუძლია ორი მძიმე დაავადების გამოწვევა. პირველი, ჰანტავირუსით გამოწვეული ფილტვის სინდრომი (HPS), ხშირად იწყება დაღლილობით, სიცხითა და კუნთების ტკივილით, რასაც მოჰყვება თავის ტკივილი, თავბრუსხვევა, შემცივნება და კუჭის პრობლემები. თუმცა შეიძლება განვითარდეს რესპირატორული სიმპტომი - სუნთქვის გართულება, რის შემდეგაც პაციენტებს სასწრაფო სამედიცინო დახმარება სჭირდებათ. ეს არის ერთ-ერთი მთავარი დაავადება, რომელსაც იწვევს „ანდების“ შტამი და რომლის სიკვდილიანობის მაჩვენებელიც 20-40%-ია. კიდევ ერთი კომპლექსური საკითხია დაავადების ინკუბაციის პერიოდი. კერძოდ, სიმპტომები შეიძლება გამოვლინდეს ერთიდან რვა კვირამდე პერიოდში.ჰანტავირუსს შეუძლია მეორე მძიმე დაავადების გამოწვევა და ეს არის ჰემორაგიული ცხელება, რომელსაც ახლავს თირკმლის სინდრომი (HFRS). ის გრიპის მსგავსად იწყება, შეიძლება დააზიანოს თირკმელები და გამოიწვიოს დაბალი არტერიული წნევა, შინაგანი სისხლდენა და თირკმლის მწვავე უკმარისობა.არსებობს თუ არა ჰანტავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინა ან მკურნალობის მეთოდი?ჰანტავირუსული ინფექციების სპეციფიკური მკურნალობა არ არსებობს, მაგრამ დროულმა სამედიცინო დახმარებამ, შესაძლოა, გადარჩენის მაჩვენებელი გააუმჯობესოს. რეკომენდებული მკურნალობა შეიძლება მოიცავდეს ჟანგბადის თერაპიას, მექანიკურ ვენტილაციასა და დიალიზსაც კი. მძიმე სიმპტომების მქონე პაციენტებს, შესაძლოა, დასჭირდეთ ჰოსპიტალიზაცია და ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში მკურნალობა. ამ ეტაპზე ფართოდ ხელმისაწვდომი ვაქცინები არ არსებობს. თუმცა, ლოკალურად გავრცელებული შტამების წინააღმდეგ, ჩინეთსა და სამხრეთ კორეაში ზოგიერთი მათგანი გამოიყენება.ჰანტავირუსული ინფექციის რამდენი შემთხვევაა დაფიქსირებული მსოფლიოში?ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტების მონაცემებით, ყოველწლიურად მსოფლიოში, ძირითადად ევროპასა და აზიაში, თირკმლის სინდრომით მიმდინარე ჰემორაგიული ცხელების  (HFRS) დაახლოებით 150 000 შემთხვევა ფიქსირდება. ამ შემთხვევების ნახევარზე მეტი, როგორც წესი, ჩინეთშია. ამერიკის შეერთებული შტატების უახლესი მონაცემები აჩვენებს, რომ 1993-დან 2023 წლამდე ქვეყანაში ჰანტავირუსული ინფექციის 890 შემთხვევა დაფიქსირდა.საკრუიზო გემზე აფეთქებამდე ჰანტავირუსით ინფიცირების შემთხვევა ბოლოს როდის დაფიქსირდა?2025 წლის თებერვალში, ოსკაროსანი მსახიობის, ჯინ ჰეკმენის მეუღლე ბეტსი არაკავა ჰანტავირუსთან დაკავშირებული სასუნთქი გზების დაავადებით გარდაიცვალა. სამედიცინო მკვლევრები ვარაუდობენ, რომ არაკავა ჰანტავირუსთან დაკავშირებული ყველაზე გავრცელებული შტამით - HPS-ით დაინფიცირდა, რამაც ლეტალური შედეგი გამოიწვია. ცნობილი  მსახიობის მეუღლის სახლის დამხმარე შენობებში რამდენიმე მკვდარი მღრღნელი და მათი ბუდეები იპოვეს.

„ჰანტავირუსის“ უფრო მასშტაბური აფეთქების ნიშნები არ არსებობს, – ამის შესახებ ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციაში აცხადებენ.ამასთან, ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის გენერალურმა დირექტორმა, ტედროს ადანომ გებრეისუსმა აღნიშნა, რომ შესაძლოა, ვითარება შეიცვალოს და მომდევნო კვირებში ვირუსის დამატებითი შემთხვევებიც დაფიქსირდეს.„ამ ეტაპზე არ ჩანს, რომ ჩვენ ვხედავთ უფრო დიდი აფეთქების დასაწყისს, თუმცა ვითარება შეიძლება, შეიცვალოს და ვირუსის გრძელი ინკუბაციური პერიოდის გამო, მომდევნო კვირებში მეტი შემთხვევა იყოს. ჩვენი სამუშაო ჯერ არ დასრულებულა“, – განაცხადა გებრეისუსმა.ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის მონაცემებით, ამჟამად, ჯამში ცხრა დადასტურებული შემთხვევაა, კიდევ ორი კი საეჭვოა. როგორც მედია წერს, ინფიცირებულია საფრანგეთის ერთი მოქალაქე, რომელიც საკრუიზო გემზე იმყოფებოდა. ის პარიზის საავადმყოფოში, რეანიმაციაში იმყოფება. ექიმების თქმით, მას დაავადების „ყველაზე მძიმე ფორმა“ აქვს.მედია ასევე იტყობინება, რომ „ჰანტავირუსი“ დაუდასტურდა მადრიდში კარანტინში მყოფ ესპანელთაგან ერთ-ერთს. მისი მდგომარეობა შედარებით მსუბუქია. საფრანგეთის პრეზიდენტმა, ემანუელ მაკრონმა განაცხადა, რომ ქვეყანაში ვითარება კონტროლქვეშაა.ეს არის იშვიათი დაავადება, რომელიც, როგორც წესი, ინფიცირებული მღრღნელების შარდთან, განავალთან ან ნერწყვთან კონტაქტითაა გამოწვეული, თუმცა პირველად დაფიქსირდა ადამიანიდან ადამიანზე შესაძლო გადაცემა. სიმპტომებს შორისაა სიცხე, ძლიერი დაღლილობა, კუნთების ტკივილი, მუცლის ტკივილი, ღებინება, დიარეა და სუნთქვის გაძნელება.თავდაპირველად გემზე 28 ქვეყნის დაახლოებით 150 მგზავრი და ეკიპაჟის წევრი იმყოფებოდა. საკრუიზო გემი ჯერ კიდევ ზღვაშია და 17 მაისს მიაღწევს ნიდერლანდებს.პირველი არხი