ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის სხდომაზე პირველი მოსმენით, დაჩქარებული წესით განიხილეს „ადამიანის სისხლისა და მისი კომპონენტების ხარისხისა და უსაფრთხოების შესახებ“ კანონპროექტი და მხარი დაუჭირეს.მთავრობის საკანონმდებლო ინიციატივით, სისხლის დაწესებულებათა სისტემაში სახელმწიფო წარმოდგენილი იქნება ერთი ცენტრალური სისხლის დაწესებულებით, რომელმაც ქვეყნის მასშტაბით სრულად უნდა უზრუნველყოს რეციპიენტებისა და სამედიცინო დაწესებულებებისთვის მაღალი სტანდარტის სისხლისა და მისი კომპონენტების შეუფერხებელი ხელმისაწვდომობა, სისხლსა და მის კომპონენტებზე, როგორც სტრატეგიული მნიშვნელობის პროდუქტებზე ქვეყნის მოთხოვნილების განსაზღვრა და მის დასაკმაყოფილებლად უსაფრთხო/სტრატეგიული მარაგების შექმნა და მართვა.„იმის გათვალისწინებით, რომ ახლად შექმნილი ცენტრალური სისხლის დაწესებულება ფუნქციონერების სასტარტო ეტაპზეა და მას არ აქვს ის სათანადო ტექნიკური აღჭურვილობა, ასევე არ ჰყავს პერსონალის ის ოდენობა, რომლის მეშვეობითაც შეძლებდა მთელი ქვეყნის მასშტაბით სისხლის მარაგების მართვას, საჭირო ოდენობის სისხლითა და მისი კომპონენტებით ქვეყნის უზრუნველყოფას, ამიტომ, აუცილებელია, საშუალება მივცეთ, რომ დანარჩენმა დაწესებულებებმა ფუნქციონირება გააგრძელონ“, - განაცხადა ოკუპირებული ტერიტორიებიდან დევნილთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილემ ირინა წაქაძემ.კანონპროექტის თანახმად, 2026 წლის 1-ელი აპრილისთვის მოქმედი სისხლის დაწესებულებები მომავალშიც შეძლებენ ფუნქციონირების გაგრძელებას. თუმცა, როგორც მომხსენებელმა განმარტა, ისინი ვალდებული იქნებიან ეტაპობრივად, ზედმიწევნით დააკმაყოფილონ ახალი კანონმდებლობის და ახალი სალიცენზიო პირობები.„სტაციონარული დაწესებულებების სტრუქტურულ ერთეულებს, რომლებიც სისხლის დაწესებულების ფუნქციას ასრულებდნენ, 2026 წლის 1 ივნისამდე მიეცემათ ვადა, რათა სტაციონარულ დაწესებულებას გამოეყონ და დარეგისტრირდნენ არასამეწარმეო (არაკომერციულ) იურიდიულ პირებად, აიღონ საწარმოო ტრანსფუზიოლოგიური საქმიანობის ლიცენზია და ამგვარად განახორციელონ ოპერირება. 2026 წლის 1-ელი აპრილიდან ახალ სუბიექტებზე საწარმოო ტრანსფუზიოლოგიური საქმიანობის ლიცენზია აღარ გაიცემა“, - ვკითხულობთ პარლამენტის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.როდიდან აიკრძალება ანაზღაურების სანაცვლოდ სისხლის დონაცია?როგორც ირინა წაქაძემ აღნიშნა, მოქმედი კანონის შესაბამისად, 1-ელი აპრილიდან უანგარო დონაციის პრინციპი უნდა ამოქმედდეს, რისთვისაც ქვეყანა მზად არ არის, რადგან უანგარო დონაციის წილი 45-50%-მდეა, დანარჩენი კი ისევ ფასიანი და ნათესაური დონაციაა.მისივე თქმით, თუ კანონი 2022 წელს მიღებული ნორმებით ამოქმედდება, მაშინ შესაძლოა, ჰოსპიტალურ სექტორში პაციენტის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობისთვის ძალიან მნიშვნელოვანი სერვისების მიწოდებას შეექმნას საფრთხე.„აქედან გამომდინარე, მთავრობის შეთავაზებაა, დონაციის პრინციპებზე გადასვლა მოხდეს ეტაპობრივად - 2030 წლის 1-ელი აპრილამდე, რათა შესაძლებელი გახდეს 100%-იანი შედეგის მიღწევა“, - ვკითხულობთ ინფორმაციაში.გარდა ამისა, ცვლილება შედის „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ კანონშიც, რომელიც ცენტრალური სისხლის დაწესებულების გათავისუფლებას გულისხმობს საწარმოო ტრანსფუზიოლოგიური ლიცენზიის და სისხლის პლაზმის ექსპორტის ლიცენზიის აღებისგან.„2030 წლამდე გარდამავალი პერიოდის დაწესება საკმარისი იქნება იმისთვის, რომ სრულად გადავიდეთ უანგარო დონაციაზე. მნიშვნელოვანია საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება“, - განაცხადა ჯანმრთელობის დაცვისა და სოციალურ საკითხთა კომიტეტის თავმჯდომარემ ზაზა ლომინაძემ.

იაპონიამ დაამტკიცა ღეროვანი უჯრედებით ინოვაციური მკურნალობის მეთოდი პარკინსონის დაავადებისა და გულის მწვავე უკმარისობისთვის. მწარმოებლის განცხადებით, სამკურნალო საშუალება პაციენტებისთვის რამდენიმე თვეში გახდება ხელმისაწვდომი.კომპანია Sumitomo Pharma-ს განცხადებით, მან მწვანე შუქი მიიღო, რომ აწარმოოს და გაყიდოს Amchepry — პარკინსონის დაავადების სამკურნალო საშუალება, რომელიც გულისხმობს ღეროვანი უჯრედების პაციენტის ტვინში გადანერგვას.იაპონიის ჯანდაცვის სამინისტრომ თანხმობა ასევე გასცა ReHeart-ზე — გულის კუნთის ფირფიტებზე, რომელიც სამედიცინო სტარტაპმა Cuorips-მა შექმნა და ხელს უწყობს ახალი სისხლძარღვების წარმოქმნას და გულის ფუნქციის აღდგენას.გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, რომლებიც იაპონიის ჯანდაცვის სამინისტროს ეყრდნობა, პრეპარატები ბაზარზე შეიძლება ამ ზაფხულს გამოჩნდეს. ისინი კომერციულად ხელმისაწვდომი პირველი სამედიცინო პროდუქტები იქნება, რომლებიც iPS უჯრედებს (ინდუცირებული პლურიპოტენტური ღეროვანი უჯრედი) იყენებენ.2012 წელს, იაპონელმა მეცნიერმა შინია იამანაკამ ნობელის პრემია მიიღო iPS უჯრედების კვლევისთვის. ამ უჯრედებს აქვთ პოტენციალი, რომ სხეულში ნებისმიერი სხვა სახის უჯრედად გადაიქცნენ.„იმედი მაქვს, ეს შვებას მოუტანს პაციენტებს არა მხოლოდ იაპონიაში, არამედ მთელ მსოფლიოში. ჩვენ დაუყოვნებლივ გავივლით ყველა საჭირო პროცედურას, რათა უზრუნველვყოთ, რომ ის ყველა პაციენტამდე უპრობლემოდ მივიდეს“, — განაცხადა პრესკონფერენციაზე იაპონიის ჯანდაცვის მინისტრმა კენიჩირო უენომ.Sumitomo Pharma განცხადებაში აღნიშნავს, რომ მიიღო მიიღო Amchepry-ის წარმოებისა და გაყიდვის „პირობითი და დროში შეზღუდული თანხმობა“ სისტემის ფარგლებში, რომელიც, როგორც ამბობენ, შექმნილია იმისთვის, რათა ეს პროდუქტები პაციენტებამდე რაც შეიძლება სწრაფად მივიდეს.როგორც გაზეთი Asahi წერს, დამტკიცება ერთგვარი „დროებითი ლიცენზიაა“ მას შემდეგ, რაც პრეპარატის უსაფრთხოება და ეფექტიანობა შეფასდა იმაზე ცოტა პაციენტის მონაცემებზე დაყრდნობით, ვიდრე ეს პრეპარატების ჩვეულებრივი კლინიკური ცდებისას ხდება ხოლმე.კიოტოს უნივერსიტეტის მკვლევართა მიერ ჩატარებული ცდა მიუთითებს, რომ კომპანიის პრეპარატი იყო უსაფრთხო და წარმატებული სიმპტომების გაუმჯობესების თვალსაზრისით.კვლევაში მონაწილეობდა 50-დან 69 წლამდე ასაკის პარკინსონის შვიდი პაციენტი. თითოეულმა მათგანმა ტვინის ორივე ნახევარსფეროში მიიღო ჯამში 5-10 მილიონი უჯრედის ტრანსპლანტი.ჯანმრთელი დონორებისგან მიღებული iPS უჯრედები დოფამინის წარმომქმნელი ტვინის უჯრედების წინამორბედებად გარდაიქმნენ — უჯრედებად, რომელიც პარკინსონის დაავადების მქონე ადამიანებში უკვე აღარ გვხვდება.პაციენტებს ორი წლის განმავლობაში მეთვალყურეობდნენ. არ გამოვლენილა რაიმე სახის მნიშვნელოვანი გვერდითი ეფექტი. ოთხ პაციენტს აღენიშნა სიმპტომების მნიშვნელოვანი გაუმჯობესება.პარკინსონის დაავადება ქრონიკული, დეგენერაციული ნევროლოგიური აშლილობაა, რომელიც გავლენას ახდენს სხეულის მოტორულ სისტემაზე და ხშირად იწვევს კანკალს და მოძრაობის სხვა სირთულეებს.პარკინსონის ფონდის მონაცემებით, ეს დაავადება მსოფლიოში დაახლოებით 10 მილიონ ადამიანს აქვს.ფონდის განცხადებით, ამჟამად ხელმისაწვდომი თერაპიები აუმჯობესებს სიმპტომებს, მაგრამ ვერ ანელებს ან აჩერებს დაავადების პროგრესს.iPS უჯრედებს ქმნიან მომწიფებული, უკვე სპეციალიზებული უჯრედების სტიმულირებით, რომლითაც მათ უკან, ახალგაზრდა მდგომარეობაში აბრუნებენ — ძირითადად კლონირების გზით ემბრიონის საჭიროების გარეშე.შესაძლებელია ამ უჯრედების გარდაქმნა მრავალი სხვადასხვა ტიპის უჯრედად. მათი გამოყენება სამედიცინო კვლევების ერთ-ერთი მთავარი სფეროა.მომზადებულია Agence France-Presse-ის მიხედვით.წყარო: პირველი არხი

გერმანიამ გამოაცხადა, რომ 2026 წელს კვალიფიციური მედპერსონალის მოზიდვას გააგრძელებს. ვაკანსიები დასაქმების ვებსაიტებზე გამოქვეყნებული განცხადებების საფუძველზე განისაზღვრა.  ის, ვინც მოთხოვნებს დააკმაყოფილებს, გერმანიაში მუშაობის უფლებას მიიღებს.სულ 50,000 ადამიანის აყვანაა დაგეგმილი.ქვეყანამ გამოაცხადა ის სფეროები, სადაც კვალიფიციური პერსონალის დეფიციტია და ერთ-ერთი სფერო სწორედ ჯანდაცვაა. განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება სპეციალიზებულ ექთნებზე.  ისინი წელიწადში 45,000 ევროდან 60,000 ევრომდე ანაზღაურებას მიიღებენ.სპეციალიზებული ექთნის მოვალეობაა პაციენტების, მათ შორის ხანდაზმულების მოვლა. დეფიციტურ სპეციალისტებს შორის სახელდება ფიზიოთერაპევტიც, რომლებიც სპორტულ ტრავმებზე, ნევროლოგიურ და ორთოპედიულ დარღვევებზე მუშაობენ.გერმანია ასევე ეძებს პროგრამული უზრუნველყოფის სპეციალისტებს, რომლებიც იმუშავებენ ხელოვნური ინტელექტის, ღრუბლოვანი სისტემების და კიბერუსაფრთხოების სექტორებში.ასევე მუდმივი მოთხოვნაა მექანიკოსებზე საავტომობილო, წარმოებისა და ენერგეტიკის სექტორებში.სამუშაოს მაძიებლებმა უნდა წარადგინონ სხვადასხვა საჭირო დოკუმენტი, მათ შორის სამუშაო ვიზის მისაღებად, დასაქმების მსურველი გერმანულ ენას სრულყოფილად უნდა ფლობდეს. გერმანული ენის B1 დონის მქონე პირები დასაქმდებიან კვალიფიციურ სამუშაოებზე.დიპლომთან ან ეკვივალენტ სერტიფიკატთან ერთად, აპლიკანტებმა ასევე უნდა წარადგინონ ჯანმრთელობის დაზღვევა და ნასამართლობის ისტორია.განაცხადი უნდა შევიდეს გერმანიის საკონსულოში, საიდანაც, თანხმობის შემთხვევაში, დასაქმების მსურველს სამუშაო მოწვევას გაუგზავნიან.პროცესი ითვალისწინებს ენობრივ და სხვა საჭირო ინტერვიუებს, რათა აპლიკანტმა დაადასტუროს, რომ ის გერმანიაში კვალიფიციურ სამუშაოებზე სამუშაოდ შესაფერისი კადრია.

შეუძლია თუ არა ბუნებას, ალცჰაიმერის დაავადების სამკურნალო საშუალებათა გაუმჯობესებისკენ მიგვანიშნოს? ალოე ვერაზე ჩატარებულ ახალ კვლევაში გამოავლინეს ერთი ნაერთი, რომელმაც მისი პროგნოზირებული შეკავშირების აქტივობის საფუძველზე, შეიძლება შეანელოს დემენციის ამ ყველაზე გავრცელებული ფორმის პროგრესი.ალოე ვერა მარადმწვანე სუკულენტი მცენარეა. აღიარებულია სამკურნალო თვისებებით. უკვე ასეულობით წელიწადია, მის ინგრედიენტებს იყენებენ კანის ანთების სამკურნალოდ, საჭმლის მონელების გასაუმჯობესებლად, იმუნური სისტემის გასაძლიერებლად და ა. შ. თუმცა, მისი სარგებლის შესახებ სამეცნიერო მტკიცებულებები არაერთგვაროვანია.ახალ კვლევაში, მაროკოს ქალაქ კასაბლანკის ჰასან II-ის უნივერსიტეტის მკვლევრებმა დაადგინეს, რომ ნაერთი, სახელად ბეტა სიტესტეროლი, რომელიც ალოე ვერას ფოთლებში წარმოიქმნება, შეიძლება სასარგებლო იყოს ალცჰაიმერის დაავადების წინააღმდეგ ბრძოლაში.კვლევა მთლიანად in silico ჩატარდა, ანუ ჯგუფმა კომპიუტერული მოდელები გამოიყენა იმის სიმულირებისთვის, როგორ შეიძლება ურთიერთქმედებდეს ალოე ვერას ნაერთები იმ ფერმენტებთან, რომლებიც ალცჰაიმერის დაავადების განვითარებაში ასრულებენ როლს. მიუხედავად იმისა, რომ კვლევაში არ გამოუყენებიათ არანაირი ლაბორატორიული ექსპერიმენტი ან ცდები ადამიანებზე, ნამდვილად კარგი დასაწყისია მკურნალობის პოტენციური გზების გამოვლენა.„ჩვენ მიერ მიღებული შედეგები მიუთითებს, რომ ალოე ვერას შემადგენელი ერთ-ერთი ნაერთი, ბეტა სიტესტეროლი ავლენს შეკავშირების მნიშვნელოვან აფინურობას და სტაბილურობას, რის გამოც, ის იმედის მომცემი კანდიდატია სამომავლო პრეპარატების შესაქმნელად“, — ამბობს ქიმიკოსი მერიემ ხედრაუი.ბეტა სიტესტეროლის შეკავშირების ხარისხი და სტაბილურობა მნიშვნელოვანია, მაგრამ ამბავი აცეტილქოლინით იწყება. ეს ქიმიური მესენჯერი გვეხმარება სწავლასა და დამახსოვრებაში და ხშირად ნორმალურზე დაბალი დონით გვხვდება ალცჰაიმერის დაავადების მქონეებში.ადრე, ამან მეცნიერები აიძულა, შეესწავლათ ფერმენტები აცეტილქოლინესტერაზა (AChE) და ბუტირილქოლინესტერაზა (BChE) — ორივე მათგანი ხელს უწყობენ აცეტილქოლინის დაშლას. აქედან გამომდინარე, AChE-სა და BChE-ის მიზანში ამოღებამ შესაძლოა ალცჰაიმერის სიმპტომები გააუმჯობესოს.სწორედ აქ დაიწყო ახალი კვლევა. ჯგუფმა ჯამში ალოე ვერას 11 ნაერთი შეისწავლა. მცენარის სავარაუდო სამკურნალო თვისებების გათვალისწინებით, მკვლევრებს სურდათ მისი უფრო დეტალურად შესწავლა.პირველ რიგში ჩაატარეს შეკავშირების აფინურობის სიმულაცია, რათა ენახათ, რამდენად კარგად უკავშირდებოდა ეს ნაერთები AChE-ს და BChE-ს, როგორც მაჩვენებელი იმისა, თუ რამდენად ეფექტიანი შეიძლება იყოს ისინი ფერმენტების მიერ აცეტილქოლინის დაშლის შეჩერებაში. ბეტა სიტოსტეროლმა ყველაზე მაღალი ქულა მიიღო როგორც AChE-სთან, ისე BChE-სთან შეკავშირებაში.ამის შემდეგ, მკვლევრებმა შეისწავლეს, როგორ შეიძლება ემუშავა ბეტა სიტოსტეროლს წამლის ფორმით. ეს მათ გააკეთეს ანალიზით, რომელსაც ADMET ეწოდება: შთანთქმა, განაწილება, მეტაბოლიზმი, გამოყოფა და ტოქსიკურობა. ეს მოდელები სწავლობს, როგორ შეიძლება ურთიერთქმედებდეს პრეპარატი სხეულთან და მოძრაობდეს მასში.ამ შემთხვევაშიც, ბეტა სიტოსტეროლმა კარგად იმუშავა, ისევე, როგორც კიდევ ერთმა ნაერთმა — ქარვის მჟავამ. კვლევა ასკვნის, რომ ღირს ორივე ამ ვარიანტის კვლევა ალცჰაიმერის სამკურნალო საშუალებების შექმნაში მათი პოტენციალის მიზნით.„ყოვლისმომცველი ანალიზი ადასტურებს ამ ნაერთების, როგორც უსაფრთხო და ეფექტიანი თერაპიული აგენტების პოტენციალს“, — ამბობს ქიმიკოსი სამირ ჩტიტა.ამ გზით რაიმე პრეპარატების შექმნა სწრაფად ვერ მოხდება, განსაკუთრებით თუ გავითვალისწინებთ, რომ შედეგები მხოლოდ კომპიუტერულ სიმულაციებს ეფუძნება. თუმცა, მეცნიერები პროგრესს განიცდიან ალცჰაიმერში მთავარი მოთამაშეების გამოვლენაში — როგორიცაა AChE და BChE — და იმ პრეპარატებზე მუშაობაში, რომლებმაც შეიძლება მათზე იმოქმედონ.როგორც კვლევის ავტორები აღნიშნავენ, ალცჰაიმერის დაავადება დღეს მსოფლიოში 55 მილიონ ადამიანს აქვს და მოსალოდნელია, რომ ეს მაჩვენებელი 2050 წლისთვის 138 მილიონამდე გაიზრდება, რადგან გლობალური პოპულაცია ბერდება. ის ამჟამად დემენციის გამომწვევი მთავარი მიზეზია.მიუხედავად იმისა, რომ მეცნიერები სულ უფრო და უფრო მეტს სწავლობენ, თუ რა გავლენა აქვს ალცჰაიმერს თავის ტვინზე, ასევე მის განმაპირობებელ რისკფაქტორებს, მისი მიზეზების სრულად ჯერ მაინც არაა შესწავლილი, შესაბამისად, არც განკურნების გზები.ალცჰაიმერი იმდენად მრავალმხრივი დაავადებაა, რომ სავარაუდოდ, მასში ჩართულია მრავალი მიზეზი და გამომწვევი, რისთვისაც საჭირო იქნება მრავალი თერაპიული პრეპარატი. ბოლოდროინდელი კვლევები მიუთითებს, რომ მაღალი არტერიული წნევის დანამატები და კიბოს პრეპარატები შეიძლება გარკვეულწილად ეფექტიანი იყოს, ალოე ვერა კი მეცნიერებს კიდევ ერთ გზას სთავაზობს.კვლევა Current Pharmaceutical Analysis-ში გამოქვეყნდა.მომზადებულია sciencedaily.com-ისა და ScienceAlert-ის მიხედვით.წყარო: პირველი არხი

ხელოვნური ინტელექტის დახმარებით შექმნილი მედიკამენტები ბაზარზე უახლოეს წლებში გამოჩნდება - ამის შესახებ Financial Times-თან ინტერვიუში Alphabet-ის შვილობილი ხელოვნური ინტელექტის კომპანია Google DeepMind-ისა და მისი ხელოვნური ინტელექტის კვლევითი ლაბორატორია Isomorphic Labs-ის ხელმძღვანელმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, დემის ჰასაბისმა ისაუბრა.Isomorphic Labs Alphabet Inc.-ის (Google-ის მფლობელი კომპანია) ქოლგის ქვეშ ოპერირებს და ის უბრალოდ პროგრამული უზრუნველყოფის მწარმოებელი არ არის. ეს არის "ციფრული ბიოლოგიის" ფირმა ერთი მთავარი მისიით: ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით, საფუძვლიანად გარდაქმნას წამლის აღმოჩენის მთლიანი პროცესი.მაშინ, როცა DeepMind ფუნდამენტური სამეცნიერო პრობლემების გადაჭრაზეა ფოკუსირებული, Isomorphic Labs-ის ამოცანა, ამ გადაწყვეტილებების ხელშესახებ სამედიცინო მკურნალობად გარდაქმნაა.Isomorphic Labs-ის საძირკველი AlphaFold-ზე-ა აგებული - ხელოვნური ინტელექტის რევოლუციურ სისტემაზე, რომელმაც "ცილის დაკეცვის პრობლემა" (protein folding problem) გადაჭრა - ბიოლოგიის უმთავრესი გამოწვევა, რომლის გადაჭრაზეც მეცნიერები 5 ათწლეულის განმავლობაში მუშაობდნენ.კომპანია ამჟამად AlphaFold 3-ის შესაძლებლობებს იყენებს. წინამორბედებისგან განსხვავებით, რომლებიც ძირითადად ცილებზე იყვნენ ორიენტირებულნი, AlphaFold 3-ს შეუძლია იწინასწარმეტყველოს თითქმის ყველა ცოცხალი მოლეკულის მათ შორის დნმ-ის, რნმ-ისა და ლიგანდების სტრუქტურა და ურთიერთქმედება.Isomorphic Labs-მა ეს მოდელი გააერთიანა თავის საკუთრებაში არსებულ "Isomorphic-ის წამლის დიზაინის ძრავაში" (IsoDDE). ეს პლატფორმა მკვლევრებს საშუალებას აძლევს, დაახასიათონ დაავადების გამომწვევი ცილების სტრუქტურა და ვირტუალურად გამოცადონ მილიარდობით მცირე მოლეკულური ნაერთი მათთან ურთიერთქმედებაზე. ამ პროცესების ციფრული სიმულაციით, კომპანია მიზნად ისახავს, შეამციროს ცდისა და შეცდომის მეთოდით მუშაობის ის პერიოდი, რაც ტრადიციულ ლაბორატორიებს ჩვეულებრივ სჭირდებათ.რა ეტაპზეა ამჟამად მთელი ეს პროცესი, ამაზე დემის ჰასაბისმა რულა ხალაფისთან ისაუბრა. Isomorphic Labs-მა თავდაპირველად თქვა, რომ კლინიკურ კვლევებზე 2025 წლის მე-4 კვარტალში გადახვიდოდით, მაგრამ შემდეგ ეს პრეკლინიკური აღმოჩნდა. რა მოხდა და როდის გადავა წამლები კლინიკურ კვლევებზე? არაფერი მომხდარა, უბრალოდ არასწორად ვთქვი ერთ ინტერვიუში. გეგმა მაშინვე იყო პრეკლინიკურ კვლევებზე გასვლა. ახლა რამდენიმე პროგრამით პრეკლინიკურ ეტაპზე ვართ და პროცესი ძალიან კარგად მიდის. როგორც კი მზად იქნება, კლინიკურზე გადავალთ. როდის გვექნება AI-ს მიერ შექმნილი პირველი წამალი? იმედი მაქვს, უახლოეს წლებში, მაგრამ ეს დამოკიდებულია კვლევების მიმდინარეობაზე. უფრო რთული აღმოჩნდა, ვიდრე ელოდით? სულაც არა, ფენომენალურად კარგად მივდივართ. ახალი პარტნიორობა დავაანონსეთ J&J-თან. ახლა ვმუშაობთ J&J-თან, Eli Lilly-სა და Novartis-თან - მსოფლიოს სამ საუკეთესო ფარმაცევტულ ფირმასთან. ასევე გვაქვს 17 შიდა პროგრამა. წლის პირველ ნახევარში ჩვენს პროგრესზე მეტ სიახლეს გაიგებთ. Isomorphic Labs ამჟამად ორმხრივ სტრატეგიას ახორციელებს: აფორმებს მაღალი ღირებულების პარტნიორობას ფარმაცევტულ გიგანტებთან და პარალელურად ქმნის წამლების საკუთარ შიდა პორტფელს.ტექნოლოგიის ვალიდაციისა და შემოსავლის გენერირების მიზნით, Isomorphic-მა გარიგებები დადო ინდუსტრიის უმსხვილეს მოთამაშეებთან. 2026 წლის დასაწყისის მონაცემებით, ძირითადი თანამშრომლობები მოიცავს: Eli Lilly და Novartis: 2024 წლის დასაწყისში Isomorphic-მა სტრატეგიული ხელშეკრულებები გააფორმა ორივე კომპანიასთან, რომელთა ჯამური პოტენციური ღირებულება 3 მილიარდ დოლარს აღემატება. Johnson & Johnson: 2026 წლის იანვარში კომპანიამ დააანონსა თანამშრომლობა Johnson & Johnson Innovation-თან. ეს პარტნიორობა კონკრეტულად მიზნად ისახავს Isomorphic-ის ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებას ე.წ. "მიუდგომელი" სამიზნეების გასახსნელად - დაავადებების, რომელთა მკურნალობა ტრადიციული მეთოდებით ისტორიულად შეუძლებელი იყო. მიუხედავად მაღალი რეპუტაციისა და მასშტაბური მხარდაჭერისა, Isomorphic Labs ამჟამად პრეკლინიკური ტესტირების ეტაპზეა. ეს ნიშნავს, რომ მათი წამლების კანდიდატები ჯერ კიდევ გადიან ტესტირებას ლაბორატორიულ პირობებში და ადამიანებზე ჯერ არ გამოუცდიათ.თუმცა, კომპანია სწრაფად უახლოვდება გარდამტეხ მომენტს. 2026 წლის დასაწყისის მონაცემებით, კომპანია ელოდება, რომ AI-ს მიერ შექმნილ პირველ პროგრამებს ადამიანებზე 2026 წლის ბოლოსთვის გამოცდის.კვლევითი ლაბორატორიიდან ბიოტექნოლოგიურ კომპანიად ძვირად ღირებული ტრანსფორმაციის მხარდასაჭერად, Isomorphic-მა 2025 წლის დასაწყისში დაახლოებით 600 მილიონი დოლარის დაფინანსება მოიზიდა. ეს კაპიტალი ექსპერიმენტული ბიოლოგიის გუნდების გაზრდასა და მარეგულირებელი დოკუმენტაციის მომზადებას ხმარდება.წარმატების შემთხვევაში, Isomorphic Labs დაამტკიცებს, რომ კომპიუტერულ მოდელებს შეუძლიათ არა მხოლოდ ბიოლოგიური სტრუქტურების პროგნოზირება, არამედ უსაფრთხო და ეფექტური წამლების შექმნა უფრო სწრაფად, ვიდრე ეს მეცნიერებს ოდესმე შეეძლოთ. მსხვილი ფარმაცევტული გარიგებებითა და 2026 წლის ბოლოსთვის დაგეგმილი კლინიკური კვლევებით, კომპანია თეორიული პოტენციალიდან რეალურ გამოყენებაზე გადადის.bm.ge

ორგანიზაცია Finspot-ი რეპროდუქციული მედიცინის ბიზნესს საქართველოში შემდეგი 5 კლინიკის მაგალითზე გაეცნო:შპს “ინ ვიტრო განაყოფიერების ცენტრი” (ლიდერმედი | Leadermed) შპს “ქართულ-გერმანული რეპროდუქციული ცენტრი” (GGRC) შპს “ბეტა პლუს ფერტილიტი” (Beta Plus Fertility) შპს “ინოვა ინ ვიტრო” (Innova In Vitro) შპს “ზურაბ საბახტარაშვილის რეპროდუქციული კლინიკა” (Sabakhtarashvili Clinic)როგორც Finspot-ი წერს, წარმოდგენილი კომპანიების მომსახურება ძირითადად მოიცავს ინ ვიტრო განაყოფიერებას (IVF), უნაყოფობის დიაგნოსტიკა-მკურნალობას, სუროგაციისა და დონაციის პროგრამებს და რეპროდუქციული ჯანმრთელობის სხვა მიმართულებებს. ამასთან, წარმოდგენილი კომპანიების უმეტესობა პაციენტებს სთავაზობენ სხვადასხვა პროფილის სამედიცინო სერვისებსაც.„რეპროდუქციული მედიცინა გლობალურად მზარდი სექტორია. WHO-ს შეფასებით, უნაყოფობის პრობლემას მსოფლიოში ყოველი მეექვსე ადამიანი აწყდება. პარალელურად, “რეპროდუქციული ტურიზმის” (fertility tourism) ბაზარი 2024 წელს დაახლოებით $1.5 მილიარდამდე გაიზარდა, ხოლო 2030 წლამდე მაღალი (დაახლოებით 25%-იანი) წლიური ზრდაა პროგნოზირებული.საქართველო ამ ტენდენციის ერთ-ერთ ბენეფიციარად ჩამოყალიბდა. ფასები კონკურენტულია როგორც ინ ვიტრო განაყოფიერების (IVF), ისე სუროგაციის მიმართულებით. მაგალითად, სუროგაციის სრულ პროგრამაზე ფასი დაახლოებით $50,000–$70,000-ის ფარგლებში მერყეობს, რაც აშშ-სთან შედარებით დაახლოებით 3–4-ჯერ დაბალია და ბევრ ევროპულ ალტერნატივასთანაც კონკურენტულია. აზიელი კლიენტებისთვის დამატებით ღირებულებას ქმნის full-service ეკოსისტემა (სააგენტოები, თარჯიმნები, იურიდიული მხარდაჭერა), რაც პროცესს უფრო სწრაფსა და პროგნოზირებადს ხდის.შესაბამისად, სწრაფი ტემპით იზრდება საქართველოში არსებული რეპროდუქციული კლინიკების ბრუნვაც. განხილული 5 კლინიკის ჯამური შემოსავლები სულ რაღაც 5 წელში გასამმაგდა და ₾85 მილიონი შეადგინა 2024 წელს (2019: ₾28 მილიონი).აღსანიშნავია, რომ კლინიკების მოცემული შემოსავლები ხშირად სრულად არ ასახავს მათ რეალურ ბრუნვას, ვინაიდან მედიკამენტების რეალიზაცია, რაც მკურნალობის ღირებულების მნიშვნელოვანი ნაწილია, რიგ შემთხვევებში კლინიკისგან განცალკევებული, თუმცა დაკავშირებული იურიდიული პირის/აფთიაქის მეშვეობით ხდება.რეპროდუქციული კლინიკების მომგებიანობის მაჩვენებლები საკმაოდ მაღალია. საშუალო შეწონილი EBITDA მარჟა 27%, წმინდა მოგების მარჟა კი 23%-ია. აღსანიშნავია ისიც, რომ მომგებიანობა ხშირად სწრაფად მიიღწევა: მაგალითად, “GGRC” 2019 წელს დაფუძნდა და 2020 წლიდან უკვე მოგებაზე გავიდა“, - წერია მიმოხილვაში.Finspot-ის ინფორმაციით, წარმოდგენილი კომპანიებიდან “ლიდერმედი” ყველაზე მაღალშემოსავლიანი კლინიკაა ₾25 მილიონიანი ბრუნვით. უახლოესი კონკურენტის “GGRC“-ის შემოსავლებმა კი ₾23 მილიონი შეადგინა. დანარჩენი სამი წარმოდგენილი კლინიკის შემოსავლები ₾8-₾15 მილიონის ფარგლებშია.„ამ სექტორში ფინანსური ანგარიშგება ყოველთვის სრულად ვერ აჩვენებს კლინიკების შემოსავლიანობის სრულ სურათს. IVF პროგრამებში მედიკამენტები ხარჯების ერთ-ერთი ყველაზე მსხვილი კომპონენტია, და რიგ შემთხვევებში მათი რეალიზაცია კლინიკისგან ცალკე იურიდიული პირის მეშვეობით ხდება. მაგალითად, “ინოვა ინ ვიტროს” მიმდებარედ ოპერირებს აფთიაქი შპს “ჯმფ” (ბრუნვა: ₾9 მილიონი), სადაც კლინიკის პაციენტები საჭირო პრეპარატებს იძენენ; აფთიაქი კი კლინიკის თანამფლობელის საკუთრებაშია. შედეგად, “ინოვა ინ ვიტროს” ₾14 მილიონი ბრუნვა კლინიკის რეალურ მასშტაბს მხოლოდ ნაწილობრივ ასახავს.ზრდის ტემპით ყველაზე გამორჩეულია “GGRC“. 2019 წელს დაფუძნებულმა კლინიკამ 2020 წელს ~₾3 მილიონი ბრუნვიდან 2024 წლისთვის ₾22.6 მილიონამდე მიაღწია (4-წლიანი CAGR: ~65%). სწრაფად გაიზარდა “ბეტა პლუს ფერტილიტიც“: კომპანიამ 2019 წლის ₾3.4 მილიონიდან 2024 წელს ₾15.0 მილიონამდე გაზარდა შემოსავლები (5-წლიანი CAGR: ~35%).რეპროდუქციული მედიცინა, როგორც წესი, მაღალმარჟიანი სერვის-ბიზნესია. შემოსავალი მაღალი ღირებულების პროცედურებზე მოდის, ხოლო თვითღირებულებაში დომინირებს პროფესიონალური შრომა (ექიმები/ემბრიოლოგია/ლაბორატორია) და არა ფიზიკური მასალები.წარმოდგენილი ხუთი კლინიკის EBITDA მარჟა 22%-38% ფარგლებშია, ხოლო აქტივებზე ამონაგები (ROA) საშუალო შეწონილით 18%-ს შეადგენს (“ინოვა ინ ვიტროს” გამოკლებით, რადგან კლინიკის ძირითადი საშუალებები — მიწა და შენობა-ნაგებობა — მშობელი კომპანიის საკუთრებაშია).“ლიდერმედი” 38%-იანი EBITDA მარჟით ცალსახა ლიდერია. კომპანიის წმინდა მოგების მარჟა 37%-ს შეადგენს და პრაქტიკულად EBITDA მარჟის დონეზეა, რაც ასახავს როგორც დაბალ საფინანსო ხარჯებს, ისე მნიშვნელოვან საპროცენტო შემოსავალს, რომელიც გენერირდება მაღალი ქეშ-ბალანსიდან (2024 წლის ბოლოს ბალანსზე ₾11 მილიონზე მეტი ნაღდი ფული იყო)“ბეტა პლიუს ფერტილითი” 34%-იანი EBITDA მარჟით მეორე ადგილზეა, რისი ძირითადი მიზეზიც შემოსავლებთან მიმართებით ყველაზე დაბალი სახელფასო ხარჯებია (23%).ასევე მაღალია “ინოვა ინ ვიტროს” და “საბახტარაშვილის” EBITDA მარჟებიც: 29% და 22%, შესაბამისად.განსაკუთრებული შემთხვევა: “GGRC”. კომპანიის EBITDA მარჟა მხოლოდ 9%-ია, წმინდა მოგების მარჟა კი 2%. ეს შედეგი აიხსნება იმით, რომ საოპერაციო ხარჯები შემოსავლების 96%-ს უტოლდება. თუმცა, სწორი კონტექსტის გარეშე ეს “ცუდი” მაჩვენებელი არ არის. კომპანია აგრესიული ზრდის ფაზაშია და 4 წელში ₾3 მილიონიდან ₾23 მილიონამდე გაიზარდა. ამ ფონზე მარჟების მაქსიმიზაცია ხშირად მეორეხარისხოვანია – პრიორიტეტი ბაზრის წილის მოპოვებაა. ზრდის სტაბილიზაციის შემდეგ, GGRC-ის მარჟების გაუმჯობესება ლოგიკური მოლოდინია.კლინიკის მფლობელები ან თანამფლობელები ხშირ შემთხვევაში წამყვანი ექიმებიც არიან, ამიტომ ანაზღაურების დიდ ნაწილს ხელფასის სახით იღებენ. თუმცა მაღალი მომგებიანობიდან გამომდინარე, კლინიკების უმეტესობა დივიდენდების გაცემასაც ახერხებს. გაცემული დივიდენდები 2019-24 წლებში ჯამურად: ლიდერმედი: ₾1.8 მილიონი (ბალანსზე ₾11 მილიონზე მეტი ქეში ჰქონდა 2024 წლის ბოლოს) GGRC: ₾2.8 მილიონი (გაცემულია 2022-24 წლებში. თუმცა, 2020-21 წლებში მფლობელმა კაპიტალში ₾2.8 მილიონი შეიტანა, ანუ ჩადებული საკუთარი კაპიტალი სრულად ამოიღო) ბეტა პლუსი: დივიდენდი არ გაუცია (ბალანსზე ₾8 მილიონზე მეტი ქეში ჰქონდა 2024 წლის ბოლოს) ინოვა ინ ვიტრო: ₾11.5 მილიონი საბახტარაშვილი: ₾3.1 მილიონი“, - წერია მიმოხილვაში.სექტორის მთავარი სისტემური რისკი მარეგულირებელი გარემოა. 2023 წლის ივნისში გაჟღერდა ინიციატივა, რომელიც უცხოელებისთვის სუროგაციისა და IVF მომსახურების შეზღუდვას/აკრძალვას ითვალისწინებს. საკითხი პარლამენტის დღის წესრიგში პერიოდულად ბრუნდება, თუმცა ამ ეტაპზე საბოლოო გადაწყვეტილება მიღებული არ არის.კომპანიის მფლობელები: შპს "ინ ვიტრო განაყოფიერების ცენტრი" (ლიდერმედი | Leadermed) კომპანიის მფლობელები:- ნატალია ხონელიძე: 50%- გია ცაგარეიშვილი: 50% შპს "ქართულ-გერმანული რეპროდუქციული ცენტრი" (GGRC) კომპანიის მფლობელი:- ნინო მუსერიძე: 100% შპს "ბეტა პლუს ფერტილიტი" (Beta Plus Fertility) კომპანიის მფლობელები:- მარიამ კუკუნაშვილი: 37.5%- დავით ბეჟუაშვილი: 37.5%- შპს "ვორლდვაიდ აივიეფ ენდ ფროუზენ შიფინგ სოლუშენ" (აშშ): 25% შპს "ინოვა ინ ვიტრო" (Innova In Vitro) კომპანიის მფლობელები:- ქეთევან ოსიძე: 30%- გიორგი ყიფიანი: 9.45%*- ივანე მარტიაშვილი: 9.45%*- მიხეილ გუგბერიძე: 9.45%*- დავით ფანჯაკიძე: 9.45%*- გოჩა ჩუტკერაშვილი: 6.3%*- ირაკლი ჭელიშვილი: 6.3%*- რამაზ აღლემაშვილი: 6.3%*- ირაკლი თოდუა: 6.3%*- დავით დოთიაშვილი: 3.5%*- ზურაბ ნარიმანიძე: 3.5%**საბოლოო ბენეფიციარი მფლობელები შპს "ინოვას" გავლით, რომელიც ჯამურად 70%-ს ფლობს შპს "ინოვა ინ ვიტროში". შპს "ზურაბ საბახტარაშვილის რეპროდუქციული კლინიკა" (Sabakhtarashvili Clinic) კომპანიის მფლობელები:- არსენ გვენეტაძე: 24%- საბა საბახტარაშვილი: 20%- თამარ საბახტარაშვილი: 18.75%- მარიამ გვენეტაძე: 18.75%- ლუკა გვენეტაძე: 18.5%.

ჯანმო-ს წევრმა არაერთმა ქვეყანამ წითელასგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსი დაკარგა. მიზეზი სკეპტიკური მოსაზრებების გამო ვაქცინაციაზე დაბალი მიმართვიანობა და დაავადების შემთხვევების ზრდაა. თემაზე სიუჟეტი საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა მოამზადა. სიუჟეტის თანახმად, საქართველო ამ ეტაპზე  სტაბილური ქვეყნის სტატუსს ინარჩუნებს, თუმცა იმუნიზაციის მხრივ სახარბიელო ვითარება არც ჩვენს ქვეყანაშია, რის გამოც ექიმები საქართველოს სტატუსის გაუარესებასაც არ გამორიცხავენ. მედიკოსები გამოსავალს დროულ ვაქცინაციაში ხედავენ.წითელასგან თავისუფალი ქვეყნის სტატუსს სახელმწიფო იღებს იმ შემთხვევაში, თუ უკანასკნელი 12 თვის განმავლობაში ქვეყნის შიგნით ინფექციის გადაცემის ჯაჭვი გაწყვეტილია. შესაბამისად, ამ სტატუსს კარგავს, თუ წითელას გადაცემა ქვეყნის შიგნით ერთი წლის განმავლობაში უწყვეტად გრძელდება. სწორედ ამიტომ დაკარგეს ეს სტატუსი სომხეთმა, აზერბაიჯანმა, ავსტრიამ,  ესპანეთმა, გაერთიანებულმა სამეფომ და უზბეკეთმა, სადაც ბოლო წლებში ინფექციის შემთხვევები მკვეთრად გაიზარდა. ეს კი, თავის მხრივ, აცრების ჩავარდნის შედეგია. რაც შეეხება საქართველოს, მას აქვს იმ ქვეყნის სტატუსი, სადაც წითელას გავრცელება ენდემური ანუ ადგილობრივია და ის მართვადია.  როგორც სპეციალისტები ამბობენ, ბოლო წლებში ამ კუთხით მდგომარეობა სტაბილურია, თუმცა შემთხვევები ჩვენს ქვეყანაშიც მომატებულია.ინფექციური საავადმყოფოს სტაციონარული დეპარტამენტის მიმართულების ხელმძღვანელის მარინა ენდელაძის შეფასებით, საქართველოში აცრის მიმართ მოქალაქეების დაინტერესება დაბალია და ვაქცინირებული მოსახლეობის მოცვა 95 %-ს ვერ აღწევს. შესაბამისად, როგორც მან საზოგადოებრივ მაუწყებელთან საუბარში განმარტა, არსებობს რისკი, რომ მომდევნო წლებში წითელას შემთხვევებმა მოიმატოს. ეს რომ არ მოხდეს, მისი განმარტებით, თავად მოსახლეობამ უნდა იაქტიუროს და ვაქცინაციის კაბინეტებს მიმართოს.ციციშვილის კლინიკის ხელმძღვანელის მაია ჩხაიძის თქმით, კოვიდპანდემიის დროს გეგმური ვაქცინაცია ჩავარდა, და ამ ორმა წელმა ვაქცინაციის  პროცესს ქვეყანაში ძალიან დიდი დაასვა. სწორედ ესაა მიზეზი, რომ წითელაზე აცრების მაჩვენებელი სათანადო არაა.ეს კი იმ ფონზე ხდება, როცა აცრა სრულიად უფასო და ყველა ამცრელ დაწესებულებაშია ხელმისაწვდომი.  ვაქცინაცია ზრდასრულებსაც შეუძლიათ იმ შემთხვევაში, თუ მათ ვაქცინაცია არ აქვთ, არასრულად აქვთ ჩატარებული ან, უბრალოდ, არ ახსოვთ, არიან თუ არა აცრილები.წყარო: jandacva.ge

სტენფორდის უნივერსიტეტის მიერ თაგვებზე ჩატარებული კვლევით დადგინდა, ხრტილების დაკარგვა, რომელიც ასაკთან ერთად მოდის, გამოწვეულია ერთი ცილით. აღმოჩენა მიუთითებს მკურნალობის მეთოდებზე, რომლებმაც შეიძლება ერთ მშვენიერ დღეს ხანდაზმულებში აღადგინოს მოძრაობის უნარი და შეამსუბუქოს დისკომფორტი.წინა კვლევებში, ცილა 15-PGDH ფართოდ დაკავშირებული აღმოჩნდა დაბერებასთან — ასაკთან ერთად, მისი რაოდენობა იმატებს და ხელს უშლის მოლეკულებს, რომლებიც ქსოვილებს აღადგენენ და ანთებას ამცირებენ.ამან მეცნიერები აიძულა განეხილათ, შესაძლოა თუ არა 15-PGDH ჩართული იყოს ოსტეოართრიტში — დაავადებაში, რომელშიც სახსრებზე დატვირთვა განაპირობებს ხრტილში კოლაგენის დაშლას, რაც ანთებას და ტკივილს იწვევს.ხანდაზმულ თაგვებზე ჩატარებულ ცდებში, 15-PGDH ინჰიბიტორის (მბლოკავი) შეყვანის შემდეგ, მუხლის გაცვეთილი ხრტილი კვლავ გასქელდა. ახალგაზრდა თაგვებზე ჩატარებულ ასეთივე ცდებში, ინჰიბიტორმა ისინი დაიცვა ტრავმით გამოწვეული ოსტეოართრიტის ჩვეულებრივი ეფექტებისგან.როდესაც მკვლევრებმა თაგვებში ხელოვნურად გამოიწვიეს წინა ჯვარედინი იოგის დაზიანების ეკვივალენტი და შემდეგ უმკურნალეს, ოსტეოართრიტი აღარ განვითარდა, რაც როგორც წესი, მოსალოდნელია ხოლმე ამ სახის სამოდელო თაგვებში.ხრტილის აღდგენის წინა მცდელობები მოიცავდა ღეროვანი უჯრედების გამოყენებას — ფაქტორს, რომელიც უკვე აღარაა საჭირო, როცა ცილა 15-PGDH დაბლოკილია. ამის ნაცვლად, ქონდროციტი უჯრედები, რომლებიც ხრტილებს წარმოქმნიან და ინარჩუნებენ — გარდაიქმნა ჯანმრთელ, უფრო გამოსადეგ ფორმაში.„ეს გახლავთ ზრდასრული ქსოვილის რეგენერაციის ახალი გზა და მნიშვნელოვანი კლინიკური პერსპექტივა აქვს დაბერებით ან დაზიანებით გამოწვეული ართრიტის სამკურნალოდ. ჩვენ ღეროვან უჯრედებს ვიკვლევდით, მაგრამ ისინი აქ აშკარად არ არიან ჩართული. ძლიერ ამაღელვებელი ამბავია“, — ამბობს მიკრობიოლოგი ჰელენ ბლაუ.დამუშავებულ თაგვებს უფრო სტაბილური სიარული ჰქონდათ, რაც მიუთითებს, რომ განიცდიდნენ ნაკლებ ტკივილს; ასევე, დაზიანებულ ფეხებზე იტანდნენ უფრო მეტ წონას — ნიშანი იმისა, რომ ხრტილის აღდგენა ფიზიკური ჯანმრთელობის გაუმჯობესებას უტოლდებოდა.ასეთივე ექსპერიმენტი სცადეს იმ ადამიანებისგან აღებული ქსოვილების ნიმუშებზე, რომლებსაც მუხლის ჩანაცვლების ოპერაცია ჰქონდათ ჩატარებული. აქაც დაფიქსირდა აღდგენის მკაფიო ნიშნები, ხრტილი გახდა უფრო მაგარი და აღენიშნებოდა ანთების მხოლოდ მცირე ნიშნები.„მექანიზმი ფრიად გასაოცარია და ნამდვილად შეცვალა ჩვენი წარმოდგენა ქსოვილის აღდგენის გზების შესახებ. აშკარაა, რომ ხრტილში უკვე არსებული უჯრედების დიდი რაოდენობა ცვლის მათი გენის ექსპრესიის მახასიათებლებს. აღდგენისთვის ამ უჯრედების მიზანში ამოღებით, შესაძლოა, კლინიკურად უფრო დიდი საერთო გავლენის მოხდენის შესაძლებლობა გვქონდეს“, — ამბობს ორთოპედიული მეცნიერი ნიდჰი ბჰუტანი.მიუხედავად იმისა, რომ ჯერ კიდევ ბევრი სამუშაოა ჩასატარებელი, ამ მიმართულებამ შეიძლება მიგვიყვანოს ეფექტიან სამკურნალო საშუალებებთან, რომელიც უკუაქცებს ართრიტით ან ასაკით გამოწვეულ დაზიანებას. შეიძლება წინ გველოდება მომავალი, რომელშიც საჭირო აღარ იქნება თეძოსა და მუხლის ჩანაცვლების ქირურგიული ოპერაციები.ოსტეოართრიტის ამჟამინდელი მკურნალობა შემოიფარგლება მხოლოდ სახსრების ჩანაცვლებით ან ტკივილის მართვით. მიუხედავად ბოლო წლებში იმედის მომცემი კვლევებისა, ჯერ მაინც არაფერი გვაქვს, რომელიც ამ დაავადების გამომწვევ მიზეზს აღმოფხვრის.შემდეგი ნაბიჯი უნდა მოიცავდეს კლინიკურ ცდებს. კუნთების დასუსტების წინააღმდეგ 15-PGDH მბლოკავის გამოყენებაზე ჩატარებულმა წინა ცდამ ვერ გამოავლინა რაიმე საფრთხე ჯანმრთელობის ან უსაფრთხოების თვალსაზრისით, რაც ასეთი პრეპარატების ცდების პროცესს დააჩქარებს.კვლევა ჟურნალ Science-ში გამოქვეყნდა.მომზადებულია news.stanford.edu-სა და ScienceAlert-ის მიხედვით.წყარო: პირველი არხი

მოგვწონს თუ არა, ახალი წელი ახალი ვირუსების მომტანიც შეიძლება, იყოს… ძველი ვირუსები მუდმივად ვითარდება. გლობალური დათბობის ფონზე და მჭიდროდ დასახლებულ პლანეტაზე ადამიანებსაც სულ უფრო მეტ და განსხვავებულ ვირუსთან უწევთ კონტაქტი. გაზრდილი მობილურობა კი იმას ნიშნავს, რომ ვირუსებს სწრაფად გავრცელება შეუძლია. ახლა კი იმ 3 ვირუსზე გესაუბრებით, რომლებსაც მეცნიერები 2026 წელს ელიან:ინფლუენზა A პანდემიის ზღვარზეინფლუენზა A მუდმივ საფრთხეს წარმოადგენს, აინფიცირებს ცხოველების ფართო სპექტრს და სწრაფი მუტაციის უნარიც აქვს. ბოლო ინფლუენზას პანდემია H1N1 ქვეტიპით 2009 წელს იყოს გამოწვეული, რომელმაც პირველ წელს მსოფლიოს მასშტაბით 280 000 ადამიანი შეიწირა და ეს ვირუსი დღემდე აგრძელებს ცირკულირებას. ამ ვირუსს ხშირად ღორის გრიპის სახელითაც მოიხსენიებენ, რადგან სულ პირველად მექსიკაში, ღორებში, წარმოიშვა… ბოლო დროს კი მეცნიერები მაღალი პათოგენურობის მქონე ფრინველის გრიპის H5N1 ქვეტიპს, ანუ ფრინველის გრიპს აკვირდებიან — პირველად 1997 წელს სამხრეთ ჩინეთში აღმოაჩინეს, შემდგომ კი გარეულმა ფრინველებმა ვირუსის მთელ მსოფლიოში გავრცელება გამოიწვია. 2024 წელს ძროხების ფერმაშიც აღმოაჩინეს ამერიკაში. ფრინველებიდან ძუძუმწოვრებზე გადასვლამ დიდი შეშფოთება გამოიწვია, გაჩნდა შიში იმისა, რომ ადამიანებშიც გადავიდოდა, თანაც ასეთი არაერთი შემთხვევა დაფიქსირებულა. ამჟამად ბაზარზე არსებული ვაქცინები H5N1-ისგან არ გვიცავს, მაგრამ მეცნიერები ეფექტური ვაქცინის შექმნაზე აქტიურად მუშაობენ. მაიმუნის ყვავილის ვირუსიMpox, იგივე მაიმუნის ყვავილის ვირუსი, პირველად 1950-იან წლებში აღმოაჩინეს, თუმცა სახელისგან განსხვავებით, თავდაპირველად მღრღნელებში გვხვდებოდა და ზოგჯერ ადამიანებზეც გადადიოდა. მაიმუნის ყვავილი მჭიდროდ უკავშირდება ჩუტყვავილას, ცხელებას და მტკივნეულ გამონაყარს იწვევს, რაც კვირების მანძილზე გრძელდება. მაიმუნის ყვავილის ვირუსის რამდენიმე სახეობა არსებობს, ერთი უფრო მძიმე, მეორე კი მსუბუქი. Mpox-ის ვაქცინა უკვე ხელმისაწვდომია, მაგრამ, როგორც ამბობენ, ჯერ მაინც არ არსებობს ეფექტური მკურნალობა.აღსანიშნავია, რომ 2022 წელს უფრო მსუბუქი შტამის აფეთქება მოხდა და 100-ზე მეტ ქვეყანაში გავრცელდა. ეს ადამიანებს შორის ახლო კონტაქტით მოხდა, მათ შორის სქესობრივი გზით გადაცემით. გასულ წელს კი რამდენიმე შემთხვევა დაფიქსირდა უფრო მძიმე შტამის ადამიანებში, ამის მიზეზი გაურკვეველია და ინფიცირებულთა რაოდენობის ზრდას ელიან.ოროპოუჩეს ვირუსი პირველად 1950-იან წლებში სამხრეთ ამერიკის სანაპიროსთან, ტრინიდადის კუნძულზე აღმოაჩინეს, გადამტანები კი ძირითადად კოღოები და პატარა მკბენარა მწერები არიან (no-see-ums). ამ ვირუსს ცხელება, თავისა და კუნთების ტკივილი ახასიათებს, რამდენიმე დღე გრძელდება, თუმცა სისუსტეს ადამიანები კვირების მანძილზე გრძნობენ. ათწლეულების მანძილზე ეს ინფექცია ამაზონის რეგიონში მცხოვრებ ადამიანებში გვხვდებოდა, თუმცა შემდგომ ამერიკისკენ აიღო გეზი, რის გამოც ფიქრობენ, რომ მას სხვა ქვეყნებში გავრცელების პოტენციალიც აქვს. www.marketer.ge

საქართველოს ის მოქალაქეები, რომლებიც 6 თვეს უცხოეთში გაატარებენ, სახელმწიფო დაზღვევა შეუჩერდებათ. დადგენილება, რომელიც არსებულ წესს ცვლის, ჯანდაცვის მინისტრმა, მიხეილ სარჯველაძემ 31 დეკემბერს გამოსცა.დოკუმენტი 1-ელი იანვრიდან ამოქმედდა.იმ შემთხვევაში, თუკი საქართველოს მოქალაქე დაკარგავს საყოველთაო დაზღვევას, სერვისების მისაღებად ის ახლიდან უნდა ჩაერთვას სისტემაში - ამისთვის შესაძლოა საჭირო გახდეს სოციალური მომსახურების სააგენტოში ვიზიტი და განცხადების დაწერა.

იაპონიის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების მოწინავე ინსტიტუტის (JAIST) მეცნიერებმა იაპონური ხის ბაყაყების ნაწლავებში მცხოვრებ ბაქტერიებში სიმსივნის საწინააღმდეგო თვისებები აღმოაჩინეს, - ამის შესახებ სამეცნიერო ჟურნალ Gut Microbes-ში გამოქვეყნებულ ინფორმაციაშია ნათქვამი.მკვლევრები ამფიბიებითა და ქვეწარმავლებით დაინტერესდნენ, რადგან მათ იშვიათად უვითარდებათ კიბო, მიუხედავად იმისა, რომ ცხოვრობენ გარემოში, სადაც პათოგენებისა და კანცეროგენების მაღალი დონეა. ამიტომ, მეცნიერებმა დაფიქრდნენ, შეიძლება თუ არა ეს მათ მიკრობიომასთან იყოს დაკავშირებული.პროფესორ ეიჯირო მიაკოს ხელმძღვანელობით ჯგუფმა შეისწავლა ბაყაყების, ცეცხლის ტრიტონებისა და ხვლიკების ნაწლავებიდან აღებული 45 ბაქტერია. მათგან ცხრამ აჩვენა კიბოს საწინააღმდეგო ეფექტი. ყველაზე ძლიერი იყო Ewingella Americana, რომელიც ხის ბაყაყებში გვხვდება.ამ ბაქტერიის თაგვებში ერთჯერადი ინტრავენური ინიექციის შედეგად, ყველა საცდელ მღრღნელში სიმსივნეები გაქრა. შემდგომში ახალი კიბოს უჯრედები აღარ გამოჩენილა.Ewingella americana გროვდება სიმსივნეების დაბალჟანგბადიან გარემოში ჯანსაღი ქსოვილის დაზიანების გარეშე. ამავდროულად, ბაქტერია იწვევს იმუნურ პასუხს. ის მთლიანად გამოიყოფა სისხლიდან 24 საათის განმავლობაში და მგრძნობიარეა ანტიბიოტიკების მიმართ, რაც იმას ნიშნავს, რომ საჭიროების შემთხვევაში მისი ნეიტრალიზება შესაძლებელია.მეცნიერები აღნიშნავენ, რომ ეს ჯერ კიდევ არ არის ონკოლოგიის სამკურნალოდ მზა მეთოდი. ადამიანებისა და თაგვების იმუნური პასუხები განსხვავებულია, ამიტომ საჭიროა ახალი კვლევები. მიაკოს გუნდი გეგმავს ბაქტერიების ეფექტურობის შესწავლას სხვადასხვა სახის კიბოს წინააღმდეგ და ოპტიმალური დოზების განსაზღვრას.წყარო: snob.ru

საბოლოო ჯამში, ყველაფერი რომ გავაანალიზეთ, მივედით დასკვნამდე, რომ შესაძლებელია, ქართული ფასები მიუახლოვდეს მაქსიმალურად ევროპულ ფასებს, -  ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ „იმედი LIVE“-ში განაცხადა. როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, დეტალურად გაკეთდა ანალიზი იმასთან დაკავშირებით, თუ რა იწვევს ფასების ზრდას."ჩვენ გავაანალიზეთ ვითარება. მადლობა ამისათვის ეკონომიკის მინისტრს და ეკონომიკის სამინისტროს. დეტალურად გაკეთდა ანალიზი იმასთან დაკავშირებით, თუ რა იწვევს ფასების ზრდას. შედეგი არის ის, რომ ფასნამატი არის ძალიან მაღალი. საქართველოს საზღვრიდან დახლამდე ფასნამატი შეადგენს 86 პროცენტს და დახლამდეც ვერ ვიტყოდით, რადგან აქ არ შედის არც იმპორტის და არც დღგ-ს გადასახადი. ამის გარეშე, არის ფასნამატი 86 პროცენტი, რაც არის ძალიან მაღალი. ამაში არ შედის ასევე საზღვრამდე ფასნამატი. მთლიანობაში რომ დავაჯამოთ, არის საკმაოდ მაღალი ფასნამატი, რაც საბოლოო ჯამში იწვევს პროდუქტებზე ფასების გაძვირებას. ჩვენ ასევე შესწავლილი გვაქვს, თუ როგორია ფასნამატი თავად ევროპის ქვეყნებში, საბითუმო ფასსა და საცალო ფასს შორის, ეს მერყეობს დაახლოებით 30-დან 40 პროცენტამდე. საბოლოო ჯამში, ყველაფერი რომ გავაანალიზეთ, მივედით იმ დასკვნამდე, რომ შესაძლებელია, ქართული ფასები მიუახლოვდეს მაქსიმალურად ევროპულ ფასებს. ჩვენ ვფიქრობთ, რომ ეს არის შესაძლებელი. დანარჩენი არის დამატებითი შესწავლის საგანი.ჩვენ უნდა დავიწყოთ პროცესი, რაც ძალიან რთული იქნება, მაგრამ გვინდა, რომ მაქსიმალურად სწრაფად წარიმართოს ეს ყველაფერი. დაგვჭირდება კონსულტაციები სადისტრიბუციო კომპანიებთან და ასევე სუპერმაკეტების ქსელების წარმომადგენლებთან. როგორც მოგეხსენებათ, პარლამენტმა უკვე დაადასტურა მზაობა, რომ შექმნას საპარლამენტო კომისია ამისათვის და სამართალდამცველმა სტრუქტურებმა ასევე გამოხატეს მზაობა, რომ შექმნან შესაბამისი პროცესი უშუალოდ სამართალდამცავ სტრუქტურებში. ბუნებრივია, ამ ყველაფერმა უნდა მოგცეს შედეგი. ჩვენ დარწმუნებული ვართ, რომ ფასების დაწევა პროცესის საფუძველზე არის შესაძლებელი. იგივე ეხება, მათ შორის ალბათ ფარმაცევტულ სექტორსაც. აქაც ფასები ძალიან მაღალია და ვფიქრობთ, რომ იქაც შეიძლება ცვლილების მიღწევა. ეს არის საზოგადოების ინტერესებში. მთავარია, ჩვენ ზუსტად დავადგინოთ, სად  იმატებს ფასი ჭარბად და სად არის შესაძლებელი ფასნამატის შემცირება, იქ რა თქმა უნდა, შეგვიძლია, ვიფიქროთ ანტიმონოპოლიურ კანონმდებლობაზე, ასეთი კანონმდებლობის შემოღებაზე და სხვა ზომებზე, რამაც შეიძლება, საბოლოო ჯამში უზრუნველყოს ჩვენი თანამოქალაქეების ინტერესების უკეთ დაცვა“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.