უამინდობა და ძლიერი ქარი თხილის ბაღებში სოკოვანი და ბაქტერიული ინფექციების გავრცელების რისკს ზრდის, რაც ნარგავების ხმობის პროცესს აჩქარებს და საბოლოოდ პროდუქციის ხარისხზეც უარყოფითად აისახება,- ამის შესახებ თხილის მწარმოებელთა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭოს თავმჯდომარემ, მერაბ ჭითანავა "კომერსანტთან" ინტერვიუში ისაუბრა.ჭითანავას თქმით, ხშირი წვიმების გამო პესტიციდები ეფექტს კარგავს და პრაქტიკულად გამოყენებისთანავე იშლება.შედარებით დადებით ფაქტორად სპეციალისტები ფაროსანას აქტივობის შემცირებას ასახელებენ, რადგან სიცივეში მავნებელი გარეთ თითქმის არ გამოდის. ,,რა თქმა უნდა, უამინდობა და ქარი გამოიწვევს თხილის ნარგავებში სოკოვანი ინფექციებისა და ბაქტერიების გავრცელებას, რაც ხეების ხმობის კოეფიციენტს გაზრდის. გარდა ამისა, ძნელია და ფაქტობრივად, შეუძლებელია წამლობის ეფექტიანად ჩატარება, რაც თხილის ხარისხზე აისახება.  უამინდობას პოზიტიური მხოლოდ ის აქვს, რომ ფაროსანა სიცივეში ვერ გამოდის და მისგან მიყენებული ზიანი წელს წესით, მინიმალური უნდა იყოს. ამ ეტაპისთვის ერთიანად რომ შევაფასოთ, მეთხილეობის ბიზნესში მდგომარეობა საკმაოდ რთულია, კარგი ნამდვილად არაფერი ხდება. ის ფერმერებიც კი, რომლებიც შარშან წამლობებს აქტიურად ატარებდნენ წელს ვერ წამლავენ ბაღს, რადგან წვიმა შეწამვლისთანავე ყველაფერს რეცხავს. გარდა ფაროსანასა გვაქვს სეზონური ავადმყოფობების პრობლემაც: ტკიპა, ნაცარი, უეცარი ხმობა ხეების, რასაც სისტემატურად ვებრძვით როცა ამინდები არის, მაგრამ როგორც აღვნიშნე, წელს ამინდები არაფრის საშუალებას არ გვაძლევს",- აღნიშნა თხილის მწარმოებელთა ასოციაციის აღმასრულებელი საბჭოს თავმჯდომარემ "კომერსანტთან" ინტერვიუში.

შარშანდელთან შედარებით ბლის ფასი მეტ-ნაკლებად ნაკლებია, თუმცა იმდენად ნაკლები არა, რომ საგრძნობი იყოს, - ამის შესახებ Bm.ge-სთან ინტერვიუში ბლის ბაღების „ჩერი.ჯის“ დამფუძნებელმა დავით ჭუბაბრიამ განაცხადა.როგორც მან აღნიშნა, წელს, ივნისის თვეში ბლის ფასი 10 ლარიდან 20 ლარამდე იქნება.“როცა უკვე გორის რეგიონიდან დაიწყება ბლის მოსავლის მიღება, სადაც კახეთთან შედარებით, ბლის მოყვანა უფრო მასიურ ხასიათს ატარებს, შარშანდელთან შედარებით ცალსახად შეიძლება ითქვას, რომ ფასი უფრო დაბალი იქნება, თუმცა შარშანწინდელთან შედარებით მაინც მაღალი.თუმცა, მხოლოდ მოსავლიანობაზე არ არის, ზოგადად ლარის მსყიდველობითი უნარი ამ ორი წლის განმავლობაში გარკვეულწილად შემცირდა, ისევე როგორც ყველა სხვა პროდუქტის შემთხვევაში და თავისთავად უფრო ძვირი იქნება.რაც შეეხება საშუალო ფასს, რთული სათქმელია, სხვადასხვა ხარისხის, ჯიშის შემთხვევაში ფასიც სხვადასხვაა, თუმცა შეიძლება ითქვას, რომ საშუალოდ, დაახლოებით 10-დან 20 ლარამდე ეღირება ბალი წელს ხარისხის, ზომის და სხვადასხვა მაჩვენებლების მიხედვით”, - აღნიშნა “ჩერი.ჯის” დამფუძნებელმა.რაც შეეხება მოსავლიანობას, ჭუბაბრიას თქმით, შარშანდელთან შედარებით ბლის უკეთეს მოსავალს ელიან.“წელსაც იყო ყინვა, თუმცა ისე კატასტროფული არა, როგორც შარშან. წელს 8 საათის განმავლობაში იყო ნულის ქვემოთ ტემპერატურა და მინიმუმს 4 გრადუსს მიაღწია დაახლოებით ერთი საათის განმავლობაში. არის ისეთი ბაღები, რომლებიც უფრო დაზარალდა, ზოგი ნაკლებად, მაგრამ საშუალო შეფასების დონეზე შეიძლება ითქვას, რომ ბლის და კურკოვნების 50% გორის რეგიონში დაზიანდა. შესაბამისად, თუ სავარაუდო მოსავალი ჩემს ბაღში უნდა იყოს დაახლოებით 150 ტონა, წელს ვიმედოვნებ, რომ ნახევარი - 70-75 ტონა უნდა მივიღოთ. თუმცა, გასულ წელს 5 ტონა ავიღეთ, ანუ დაახლოებით 3% იმისი, რაც უნდა მიგვეღო”, - განაცხადა მან.ჭუბაბრიას თქმით, წელს მოსავლის აღება ცოტა უფრო გვიან ივნისის მეორე ნახევრიდან დაიწყება, ვინაიდან წლევანდელი ყვავილობის პროცესი დაახლოებით ორი კვირით დაგვიანდა, შესაბამისად, მოსავლის დამწიფებაც ამავე პერიოდითაა გადავადებული.ცნობისთვის, „ჩერი.ჯის“ ბაღები დაახლოებით ექვსი წლის წინ გორში გააშენეს. ჯამურად ბაღების გაშენებაში 2,5 მლნ ლარის ინვესტიციაა ჩადებული, რასაც ემატება სახელმწიფოს პროგრამებით მხარდაჭერა. მეჯვრისხევში მდებარე ბლის ბაღების ფართობი 11 ჰექტარს შეადგენს. დავით ჭუბაბრია ბაღების გაფართოებას გეგმავდა, თუმცა წელს ამბობს, რომ უპირველეს ყოვლისა, რეინვესტირებას ყინვის საწინააღმდეგო სისტემებში აპირებს, გამომდინარე იქიდან, რომ ყინვის შედეგად მათი მოსავალი უკვე მეორე წელია ზიანდება.bmg

სატაცურზე მოთხოვნა წლიდან წლამდე იზრდება. როგორც "ბიზნესპრეანიუსთან" პროდუქტის მწარმოებელი "რკ ოზაანის" დამფუძნებელი ჯაბა გოგოლაშვილი ამბობს, ამის მიზეზი პროდუქტზე ცნობადობის ამაღლებაა.მისი თქმით, ამ ეტაპზე კომპანია მხოლოდ ადგილობრივ ბაზარს ამარაგებს, თუმცა წარმოების ზრდის პარალელურად, ექსპორტზეც იფიქრებს.რაც შეეხება ღირებულებას, როგორც ჯაბა გოგინაშვილი ამბობს, წელს სატაცურის ფასი დაახლოებით, 2 ლარით გაიზრდება. ამის მიზეზად კი საწვავისა და შხამქიმიკატების გაძვირებას ასახელებს.„წარმოება, ფართობი კი გავზარდეთ, მაგრამ ჯერ სეზონი ახლა იწყება და მოსავალი როგორი იქნება, მაგას ვერ ვხედავთ. სანამ არ ამოვა და მოვრჩებით კრეფას, მანამდე თქმა მიჭირს.ახლა უკვე 9 ჰექტარი გვაქვს ჩვენს კოოპერატივს. სულ თავიდან დავიწყეთ სადღაც ჰექტარ-ნახევარი, ორი ჰექტრიდან, შემდეგ სამი ჰექტარი დავამატეთ, მერე უკვე ყოველ წელს თითქმის ერთ ჰექტარს ან ჰექტარ-ნახევარს ვამატებდით ხოლმე. შარშან დავამატეთ სადღაც ორი ჰექტარი.ამ ეტაპზე მხოლოდ ადგილობრივ ბაზარზე ხდება რეალიზაცია. ჯერჯერობით არც ისეთი რაოდენობა გვაქვს, რომ ექსპორტზე ვიფიქროთ. ადგილობრივი ბაზარიც ჯერ აუთვისებელია და მაინცდამაინც დიდი აზრი არა აქვს ექსპორტზე გასვლას. წარმოებაში გარკვეულ რაოდენობას რომ მივაღწევთ, მერე შეგვიძლია უკვე დავიწყოთ.რაც შეეხება ფასს, სავარაუდოდ ცოტა გაიზრდება. იმიტომ, რომ ამ დროისთვის გაძვირებულია ყველაფერი, საწვავი, შხამქიმიკატები, სასუქები, მუშახელი.უკვე რამდენიმე წელია საშუალოდ 10-დან 12 ლარამდე ღირს [კილოგრამი]. ვიწყებთ 30 ლარიდან და პიკის პერიოდში ჩამოვდივართ, ამ თანხაზე. წელს, ალბათ 1-2 ლარით მოიმატებს, კილოგრამზე",- ამბობს ჯაბა გოგინაშვილი.მისი თქმით, კომპანია მხოლოდ ქსელურ მაღაზიებს ამარაგებს, სადაც შესვლასა და გადასახადებთან დაკავშირებით პრობლემა არასდროს ჰქონია.„ამ ეტაპზე მხოლოდ ქსელებში შემაქვს. ძირითადად "კარფური", "ნიკორა", თუ საჭიროა დამატებით, "გუდვილი", "აგროჰაბი". სატაცურზე მოთხოვნა ნამდვილად გაიზარდა, ცნობადობასთან ერთად. ხალხი მიხვდა, რომ კარგი პროდუქტია ჯანმრთელობისთვის.რაც შეეხება ქსელებთან თანამშრომლობას, რაც დავიწყე მათთან კომუნიკაცია, არავის ერთი თეთრი არ მოუთხოვია ზედმეტად. არანაირი ზედმეტი თანხა, არანაირი რაღაც სხვა გადასახადები. ყველაფერს თავის დროზე მიხდიან, ხელშეკრულებებით დათქმულ ვადებში. პირადად მე უკმაყოფილო არ ვარ მათთან თანამშრომლობით“,- ამბობს ჯაბა გოგინაშვილი.

დღესდღეობით, საქართველოდან ექსპორტირებულია 3.4 მლნ აშშ დოლარის ღირებულების 4500 ტონა ხურმა და კარალიოკი, - ამის შესახებ ინფორმაციას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ავრცელებს.უწყების ცნობით, აღნიშნულ პერიოდში 1 კგ ხურმისა და კარალიოკის საშუალო საექსპორტო ფასი 0.76 დოლარია, რაც 11%-ით აღემატება გასული წლის შესაბამისი პერიოდის მაჩვენებელს.„ხურმისა და კარალიოკის საექსპორტო ბაზრებია: რუსეთი (2 533 ტონა), სომხეთი (1 072 ტონა), უკრაინა (678 ტონა), თურქეთი (103 ტონა), ბელარუსი (76 ტონა) და მოლდოვა (62 ტონა)“, - აღნიშნულია სამინისტროს მიერ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

სოფელ ლესაში, ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტში, შერეული ტიპის სანერგე მეურნეობაა, სადაც სხვადასხვა სახეობის ნერგები გამოჰყავთ. მათ შორის არის კურკოვანი, დეკორატიული, ქარსაფარი ზოლის მცენარეები, ტექნიკური კულტურები... სანერგე 25 წელია არსებობს, თუმცა 2014 წელს შექმნეს რეგისტრირებული კოოპერატივი, სადაც რვა კაცი მუშაობს. ოთხი წლის წინ კი სანერგე ისეთი ციტრუსოვანი კულტურით დაინტერესდა, როგორიცაა ლაიმი. ის მსოფლიოში მეტად პოპულარული პროდუქტია და ბოლო დროს საქართველოშიც დაინტერესდნენ. ამ კულტურის შესახებ სანერგის ფერმერი, სწავლული აგრონომი გელა ზენაიშვილი გვესაუბრებაგელა ზენაიშვილი:- ჩვენს სანერგეში მაღალი კლასის სპეციალისტები საქმიანობენ და ყველაფერს კვალიფიციურად უძღვებიან. უამრავი მცენარის ჯიში გამოგვყავს. რადგან გურია სუბტროპიკული ზონაა, ციტრუსის ნერგებზეც ვმუშაობთ. ლიმონისა და მანდარინის ჯიშებთან ერთად გამოგვყავს ლაიმიც. ამ მცენარის შესახებ ადრე ინფორმაცია არ მქონდა და შესაბამისად, მასზე მუშაობა არც გვიფიქრია.ერთხელაც სტატისტიკა ვნახე და შევიტყვე, რომ საქართველოში უცხოეთიდან 800 ტონა ლიმონი და ლაიმი შემოდის. აქედან 350 ტონა ლაიმია. ამ კულტურამ დამაინტერესა და მასზე ცნობები მოვიძიე. აღმოჩნდა, რომ მართლაც გამორჩეული ციტრუსია. რატომღაც მის ნაყოფს ზოგიერთი ცაცხვს ეძახის. შემდეგ იუ-ენ-დი-პიმ გააკეთა ინოვაციური პროექტი, ჩავერთეთ და სათბური დაგვიფინანსეს.- სათბური კარგი, მაგრამ მცენარის აგროტექნიკა, ბოტანიკა უკვე დეტალურად იცოდით?- ყველაფერს გავეცანით და საფუძვლიანად შევისწავლეთ. სათბური კი იმიტომ გვჭირდება, რომ ყინვაგამძლეობის ქვედა ზღვარი მინუს 3,5-4 გრადუსია. ამან მიმახვედრა, რომ მის გამოსაყვანად სათბური დაგვჭირდებოდა, რათა ლაიმის ნერგი სათბურში უნდა გამოგვეზამთრებინა.ასევე საჭირო იყო კვირტის მოძიება. გავესაუბრე ყველა ექსპერტს, ვისაც კი ამ კულტურაზე ხელი მიუწვდებოდა. მათთან გავიგე, რომ კომუნისტების დროს წვერმაღალაზე, 50-იან წლებში, მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ გაშენებული ჰქონდათ დღეისთვის ბევრისთვის უცხო ლაიმი. იქ მივაკითხე კაცს, რომელიც მაშინ იქ ბრიგადირად მუშაობდა, ამაში კი ციტრუსების ექსპერტი ნელი ხალვაში დამეხმარა. გააგრძელეთ კითხვა...

საქართველოში ნუშის კრეფა კვლავაც აქტიურ ფაზაშია. როგორც „ბიზნესპრესნიუსთან“ ნუშის და კაკლის ასოციაციის წარმომადგენელმა ლევან ქვარიანმა განაცხადა, მოსავლის აღების პროცესი წვიმების გამო გახანგრძლივდა.მისი თქმით, წელს ნუშის მოსავლის მკვეთრი ზრდა არ არის მოსალოდნელი, იქიდან გამომდინარე, რომ საგაზაფხულო მოყინვების გამო, ნაყოფი ყვავილობაშივე დაზიანდა.„მოსავლის მოცულობასთან დაკავშირებით ზუსტი მონაცემები ჯერჯერობით არ გვაქვს, იქიდან გამომდინარე, რომ ჯერ კიდევ ნუშის კრეფის სეზონია. სექტემბერი წვიმიანი იყო და ბევრ ფერმერს კრეფის პროცესი გაუგრძელდა. მოცულობასთან დაკავშირებით ზუსტი მონაცემები გვექნება ოქტომბრის ბოლოს, როცა ყველას მოსავალი იქნება დაბინავებული.შარშანდელთან შედარებით დიდ ზრდას არ ველოდებით, შესაძლოა, საერთოდ არ იყოს ზრდა... ეს განპირობებულია იმით, რომ მიმდინარე წლის გაზაფხულზე ნაადრევი ყინვებიც იყო და ცუდი ამინდებიც დაემთხვა, ქარისა და წვიმების შედეგად კი ნუშის ყვავილის გაცვენა მოხდა. შარშან გვქონდა 3000 ტონა გაუტეხავი ნუში, ვფიქრობ, რომ წელს დაახლოებით იმავე რაოდენობის მოსავალს შევინარჩუნებთ“, - ამბობს ქვარიანი.მისივე თქმით, წელს მცირედით გაიზარდა როგორც ნაჭუჭიანი, ასევე უნაჭუჭო ნუშის ფასი.„ნაჭუჭიანი ნუშის ჩაბარების ფასი გაზრდილია. მაგალითად, თუ შარშან საშუალო ხარისხის გაუტეხავი ნუშის ფასი იყო 1.2 დოლარი, წელს დაახლოებით 1.5 დოლარსაც იხდიან. ეს აისახება ნუშის გულის ფასზეც, შარშან 18 ლარი იყო გული, წელს კი 20 ლარის ფარგლებში იქნება“, - აცხადებს ლევან ქვარიანი.რაც შეეხება მუშახელს, რესპონდენტი აღნიშნავს, რომ ნუშის მკრეფავების დეფიციტი ბაზარზე არ შეინიშნება, თუმცა მუშახელის დაქირავება გაძვირდა.„ბაზარზე ჩვენ შემთხვევაში დეფიციტი არ ყოფილა - მუშახელს იპოვით, თუმცა ძალიან ძვირი დაგიჯდებათ. ეს არის კულტურა, რომლის კრეფაც უნდა ხდებოდეს მექანიზებული საშუალებებით. მკრეფავების ხელფასი დღიურად 50-70 ლარის ფარგლებში მერყეობს, ეს დამოკიდებულია რეგიონსა და დამსაქმებელზე“, - განაცხადა ლევან ქვარიანმა „ბიზნესპრესნიუსთან“ საუბრისას.

აგვისტოში საქართველოში, ისევე, როგორც სომხეთსა და ლიბანში დაახლოებით, 90%-ზე დაფიქსირდა გვალვა, - ამის შესახებ ევროპის კლიმატის ცვლილების სამსახურის Copernicus-ის ანალიზში წერია, რასაც Newsyou ავრცელებს. როგორც დოკუმენტშია აღნიშნული, გვალვამ მოიცვა არა მხოლოდ სასოფლო-სამეურნეო კულტურები, არამედ საძოვრები, სათიბი ფართობები და ტყეებიც.აღსანიშნავია, რომ გვალვა გამოწვევას წარმოადგენს საქართველოს სასოფლო-სამეურნეო სექტორისთვის. კლიმატის ცვლილების პირობებში გვალვის ზემოქმედება ვრცელდება როგორც მრავალწლოვან, ისე ერთწლიან კულტურებზე. გვალვის პერიოდში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება სარწყავი წყლით უზრუნველყოფის საკითხს, ხოლო იქ სადაც სარწყავი წყლის ნაკლებობაა, ფერმერებისთვის რისკები იზრდება.„ბიზნესპრესნიუსი“ დაინტერესდა, როგორია გვალვების შედეგი საქართველოს სოფლის მეურნეობაზე და რა პრევენციული ღონისძიებების გატარება შეუძლიათ ფერმერებს. ამ და სხვა თემებთან დაკავშირებით ფერმერთა ასოციაციის სერტიფიცირების სპეციალისტს ილია კუნჭულიას ვესაუბრეთ:„გვალვა ეხება ყველა კულტურასა და მცენარეს, მათ შორის სასოფლო-სამეურნეო და არასასოფლო-სამეურნეო მიწებსაც. საქართველოს ტერიტორიის 44% ტყითაა დაფარული, რაც იმას ნიშნავს, რომ გვალვა ტყეებზეც ვრცელდება და ხანძრის რისკებს ზრდის. გვალვა ყველაზე მეტად აზიანებს საძოვრებსა და სათიბებს, გვალვის პირობებში ბალახი საკმარისად არ იზრდება, მას შემდეგ რაც საქონელი გადაძოვის, მისი ამოსვლა ნელდება, მცირდება საფარი და იწყება ნიადაგის ეროზია. რაც შეეხება სახნავ-სათეს მიწებს, ყველა დიდ მეწარმეს, რომელსაც მოჰყავს დიდი რაოდენობით ბოსტნეული დაბალ ზონაში, როგორც წესი, აქვს წვეთოვანი სარწყავი სისტემა. თუმცა, შედარებით მაღალ ზონებში (ახალციხეში, ნინოწმინდასა და ახალქალაქში) დიდწილად არ ირწყვება კულტურები. თუ ასეთ ადგილებში გვალვა მოუწევს, ზიანდება სხვადასხვა კულტურა.ისეთი ერთწლიანი კულტურები, როგორიც არის ხორბალი, ქერი და შვრია, ძირითადად ურწყავ მიწებზე ითესება. სიმინდი და მზესუმზირა კი ნაწილობრივად სარყავ ტერიტორიებზე მოჰყავთ. სადაც არ ირწყვება სიმინდი, იქ თუ გვალვა მოუწევს, შესაძლოა, ზიანდებოდეს მოსავალი. რაც შეეხება ისეთ მრავალწლოვან კულტურებს, როგორებიცაა: თხილი, ვაშლი, მსხალი, ბალი თუ ვაშლატამა, ძირითადად ირწყვება. ბოლო 10-15 წელიწადში ახალგაშენებულ ბაღებში თითქმის ყველგან სარწყავი სისტემაა და თუ არის სარწყავი წყალი, იქ გვალვა პრობლემას არ წარმოადგენს. ვაზი ძირითადად ურწყავ ტერიტორიებზე მოჰყავთ და გვალვა ნაკლებად აისახება ამ კულტურაზე.რომ შევაჯამოთ, გვალვისგან ძირითადად ზიანდება ურწყავ ზონაში დათესილი სიმინდი, კარტოფილი და გარკვეული ბოსტნეული. გვალვა ყველაზე მეტად საძოვრებსა და სათიბებს აზიანებს“, - აღნიშნავს ილია კუნჭულია.გვალვის შედეგების შერბილების გზებზე საუბრისას რესპონდენტი ხაზს უსვამს სარწყავი წყლის უზრუნველყოფის საკითხს. მისი თქმით, იქ სადაც სარწყავი წყლების ნაკლებობაა, ფერმებს შეუძლიათ საჩრდილობელი ბადეები ან წვიმების დროს შეგროვებული წყალი გამოიყენონ. გარდა პრევენციული ზომებისა, ილია კუნჭულია აღნიშნავს, რომ ფერმერებმა უნდა დარგონ ისეთი კულტურები, რომლებიც გვალვის მიმართ გამძლეობას აჩვენებს.„ევროკავშირის კვლევითი ცენტრის მონაცემები ასახავს გვალვის გაერთიანებულ ზოგად ინდექსს. ამის გარდა, ცალკე ითვლება სასოფლო-სამეურნეო გვალვის მაჩვენებელი. ზოგადად თუ არის გვალვა, ეს არ ნიშნავს იმას, რომ სასოფლო-სამეურნეო გვალვაა - სპეციალური ინდექსია, რითაც ფასდება გვალვის დონეები და სწორედ ამის შესახებ უნდა ჰქონდეს ფერმერს ინფორმაცია. მეორე, უნდა შეარჩიონ ისეთი კულტურები და იმ კულტურებს შორის ისეთი ჯიშები, რომლებიც მედეგი იქნება გვალვის მიმართ. მაგალითად, სიმინდს აქვს გვალვის მიმართ მედეგი ჯიშები, რომელიც გამოყვანილია მაღალტექნოლოგიურ ევროპულ კომპანიებში. მას სხვა ჯიშებთან შედარებით გამძლეობა მეტი აქვს, მაგრამ მოსავლიანობა ნაკლებია, თუმცა საერთოდ მოსავლის ვერ მიღებას, სჯობს, ცოტა და კარგი მიიღო.მნიშვნელოვანია სარწყავი წყლის უზრუნველყოფის საკითხიც, სადაც სარწყავი წყალია, იქ გვალვის შედეგად მიყენებული ზიანი ნაკლებია. ადგილებში, სადაც წყლის ნაკლებობაა, ფერმერებს შეუძლია წვიმის წყალი შეაგროვონ (სახურავიდან ჟოლობების გამოყენებით) და გვალვიან პერიოდში გამოიყენონ. გარდა ამისა, არსებობს საჩრდილობელი ბადეები, რაც შეიძლება გამოყენებული იყოს როგორც გვალვის, ასევე სითბური სტრესის წინააღმდეგ. სარწყავი წყლის უზრუნველყოფასთან ერთად, მნიშვნელოვანია ნიადაგში ორგანული ნივთიერებების შეტანა“, - ამბობს რესპონდენტი.გარდა ჩამოთვლილისა, გვალვების პერიოდში მნიშვნელოვანია თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა, რაც ფერმერებს ნიადაგის ტენიანობის, კლიმატური ზემოქმედების განსაზღვრასა და საპასუხო ღონისძიებების გატარებაში დაეხმარება.„არსებობს აგრომეტეოროლოგიური სადგურები, რომლებსაც აქვთ ნიადაგის სენსორები და ნიადაგში ტენის შემცველობას ზომავს. თუ დიდი კომპანიაა, თავისი აგრომეტეოროლოგიური სადგური და ნიადაგის სენსორები უნდა ჰქონდეს და წყლის მიწოდება ამით უნდა განსაზღვროს. აგრომეტეოსადგურებისა და ჭკვიანი მოწყობილობების საშუალებით ერთი აპლიკაციით არის შესაძლებელი აკონტროლოს ფერმერმა საკუთარი ნაკვეთი, განსაზღვროს ნიადაგის ტენი და როცა ეს ტენი კონკრეტულ ზღვარს ჩამოსცდება, განახორციელოს არაგეგმური მორწყვა. შესაძლებელია, რომ ავტომატურ რეჟიმზე დაყენდეს სენსორები და ტენიანობის შემცირების შემთხვევაში, ავტომატურად მოირწყოს ნიადაგი.გარდა ამისა, მაგალითად, კახეთსა და შიდა ქართლში მუშაობს მობილური აპლიკაცია GECSA, რომელიც უფასოა ფერმერებისთვის. ეს პროგრამა შემუშავებულია გაეროს განვითარების პროგრამის მიერ. GECSA ინოვაციური აგრომეტეოროლოგიური სერვისების ციფრული პლატფორმაა, რომელიც ფერმერებს ცვალებად კლიმატურ პირობებში კლიმატმედეგი გადაწყვეტილებების მიღებაში ეხმარება. პლატფორმაზე დარეგისტრირებულ ფერმერებს აქვთ საშუალება დაამატონ თავისი ნაკვეთი სისტემაში და დააკვირდნენ კლიმატურ რისკებს, გვალვის საშიშროებას და შესაბამისი პრევენციული ზომები გაატარონ.თუ არ აქვს ფერმერს აგრომეტეოსადგურებისა და სენსორული მოწყობილობების დანერგვის საშუალება, არსებობს ვირტუალური მეტეოსადგურები ან სატელიტურ მონაცემებზე დაფუძნებული მომსახურებები. თუ მაგალითად ფერმერს შორ მანძილზე აქვს მიწა და ყოველდღიურად ვერ ახერხებს მონიტორინგს, შესაძლებელია, რომ სატელიტური სურათების საშუალებით დააკვირდეს პროცესებს და გააკონტროლოს გვალვის მდგომარეობა. გარდა ამისა, სატელიტურ სისტემებს, როგორც წესი, მინიმუმ 5 წლის მონაცემები აქვს. თუ ფერმერს აქვს ნაკვეთი და ფიქრობს რა კულტურა გააშენოს, შეუძლია ამ 5 წლის ტენდენციებს დააკვირდეს, ნახოს იქ გვალვიანობა, საგვიანო ან საადრეო ყინვების ტემპი და იმის მიხედვით განსაზღვროს კონკრეტულ მიწაზე რა კულტურა და რომელი ჯიში მოიყვანოს“, - აღნიშნავს ილია კუნჭულია.მიუხედავად იმისა, რომ გვალვის წინააღმდეგ გასატარებელი ღონისძიებების ჩამონათვალი ვრცელია, რისკები ბოლომდე მაინც არ არის აღმოფხვრილი. ამ ნაწილში საუბრისას ილია კუნჭულია ამბობს, რომ მნიშვნელოვანია აგროდაზღვევის ნაწილში გვალვების კომპონენტიც დაემატოს.„მსოფლიოში გავრცელებული პრაქტიკაა, რომ თუ ფერმერმა ყველაფერი სწორად გააკეთა, მაგრამ მაინც მოხდა გვალვა და დაზარალდა, აგროდაზღვევა ანაზღაურებს ზიანს. სამწუხაროდ, ამჟამად საქართველოში აგროდაზღვევა გვალვაზე არ ვრცელდება, ფერმერი არ არის დაცული და ბედის ანაბარაა. ერთადერთი გამოსავალი ასეთ ვითარებაში არის დივერსიფიცირება - სხვადასხვა ადგილას სხვადასხვა კულტურა დათესოს ფერმერმა, რომ თუ ერთ ადგილას მოხდა გვალვა ან სეტყვა და არ გაამართლა კულტურამ, იქნებ მეორე ადგილას გაამართლოს. საქართველოში აგროდაზღვევა რომ განვითარდეს და დაემატოს გვალვის კომპონენტი, ეს ფერმერებს რისკების სწორად მართვაში დაეხმარება“, - განაცხადა „ბიზნესპრესნიუსთან“ ილია კუნჭულიამ.

„სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ ამ სფეროში 8 მლრდ ლარი ჩადო, მაგრამ მაინც 97%-ით მეზობელ ქვეყნებზე ვართ დამოკიდებული, რაც ნიშნავს, რომ სოფლის მეურნეობა პრაქტიკულად არ გაგვაჩნია“, - ამის შესახებ „მარწყვის მწარმოებელთა ასოციაციის“ თავმჯდომარემ, მანანა ანჯაფარიძემ, „პალიტრანიუსის“ გადაცემაში „მონეტიზაცია“ განაცხადა.მისი თქმით, სახელმწიფოს მიერ გრანტების სახით გაცემული თანხები აბსოლუტურად კონტროლის მიღმაა დარჩენილი, რის გამოც სოფლის მეურნეობაში ქვეყანა ერთ ადგილას ტრიალებს.„სახელმწიფო გრანტს რომ გასცემს, შემდეგ იმ თანხის მიმართულებაზეც უნდა მოითხოვოს პასუხი - რაში იხარჯება, რა შედეგი მოაქვს, რამდენად ეფექტიანია გაღებული რესურსი და ა.შ. ამდენი წელია გვესმის ერთი და იგივე სიტყვა - „ვმუშაობთ“, თუმცა, ფაქტი ისაა, რომ ერთ წრეზე ვტრიალებთ და წინ ერთი ნაბიჯითაც ვერ წავედით. სახელმწიფო გრანტებს აქეთ-იქით ისვრის, ყოველგვარი კონცეფციის გარეშე.საკუთარ მაგალითზე გეტყვით, გაკოტრებისა და მთლიანი ბაღის ბანკისთვის გადაცემის წინაშე ვიყავით. შემოვიტანეთ ნერგები იტალიიდან და ჩამოვიყვანეთ პრაქტიკოსი აგრონომი, რომელიც ყველაფრის დაგეგმვაში დაგვეხმარა და შემიძლია ვთქვა, რომ ჩვენ გადავრჩით. სხვებმა რა უნდა ქნან?! ყველა უცხოეთიდან ხომ ვერ ჩამოიყვანს კადრს, ქვეყანაში ერთი პროფესიონალი ხომ მაინც უნდა იყოს?!სხვა პრობლემას აწყდები რეალიზაციისას, ვთქვათ გადარჩი, მოიყვანე პროდუქტი და გაყიდვის ეტაპამდე მიხვედი. 3 წლის განმავლობაში ვერც ერთ ქსელურ მარკეტში შევედი, დამჭირდა სამინისტროებში სიარული, წერილების წერა და კიდევ ათასგვარი პროცედურა, რომ ჩემი ბიო პროდუქტი გასაყიდად დახლზე დამედო. სად არის სახელმწიფო, სად არის ადგილობრივი მწარმოებლის დაცვის პროგრამა, მარტო თანხის გასროლა და პროექტის ფურცელზე დაწერა ხომ არაა?!ასე რომ, უამრავი პრობლემაა, სისტემური პრობლემები, რომელთა მოგვარებაც სათანადო მიდგომას, დროსა და გონივრულად საქმის კეთებას მოითხოვს, ჩვენთაც კი ამ დროს თურმე მხოლოდ გრანტის გაცემაა ყველაფერი და მეტის გაკეთება არაფერში გვჭირდება“, - განაცხადა ანჯაფარიძემ.

დასავლეთ საქართველოში თხილის ბაღების კვლევა იგეგმება. მომსახურების შესყიდვას სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი აპირებს.ცენტმა 12 აგვისტოს გამარტივებული შესყიდვა მოითხოვა. მოთხოვნა ამჟამად განხილვის ეტაპზეა. შესყიდვის ღირებულება 15 000 ევროს შეადგენს.ინფორმაციისთვის, „ბიზნესპრესნიუსი“ ჯერ კიდევ ივნისში წერდა, რომ საქართველოს ნაწილში თხილი ხმება. ჩვენთან საუბრისას ფერმერები გურიიდან აცხადებდნენ, რომ თხილის ხმობის პროცესი ბოლო პერიოდია ინტენსიურად მიმდინარეობს.„საუბარია ათობით ჰექტარზე თხილის ბაღების მოსავლის დაზიანება/განადგურებაზე“ახლა სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრი დასავლეთ საქართველოში თხილის ბაღების მოკვლევას იწყებს. გამარტივებული შესყიდვის დოკუმენტებიდან ვიგებთ, რომ დაზიანებული ან განადგურებულია ათობით ჰექტარზე თხილის მოსავალი.დოკუმენტის მიხედვით, მიმდინარე წელს დაფიქსირებულია თხილის უეცარი ხმობის შემთხვევები დასავლეთ საქართველოში, კერძოდ, სამეგრელო-ზემო სვანეთის რეგიონის ხობის, ჩხოროწყუს და ზუგდიდის, გურიის რეგიონის ოზურგეთისა და ლანჩხუთის მუნიციპალიტეტებში.„საუბარია ათობით ჰექტარ თხილის ბაღების მოსავლის დაზიანება/განადგურებაზე, რაც საბოლოო ჯამში, თხილის ბაზრის სექტორისთვის მნიშვნელოვანი საფრთხის შემცველია.გამომდინარე იქიდან, რომ საქმე გვაქვს მრავალწლოვანი კულტურების დაავადებებთან, ფაქტობრივად, შეუძლებელია წინასწარ განისაზღვროს მოსალოდნელი საფრთხეები“, - ხნის გამარტივებული შესყიდვის საჭიროებას ცენტრი.bpn.ge

საქსტატის მონაცემებით, 2025 წლის ივლისში საზამთროს ფასი 16%-ით შემცირდა.აღნიშნულზე ფერმერი გია ჩახვაშვილი BM.GE-სთან აცხადებს, რომ წლევანდელი მოსავალი კახეთში სეტყვამ და სიცხეებმა მნიშვნელოვნად დააზარალა.„სეტყვამ მთელი 20 ჰა საზამთროს ბაღი გამინადგურა. სადაზღვევო კომპანიებმა მოსავალი არ დამიზღვიეს. მითხრეს, რომ საკითხს განიხილავდნენ, მაგრამ საბოლოოდ არ დამიზღვიეს...ბევრი მოსავალი იყო, მაგრამ წყალი არ გვაქვს რომ მოვრწყათ, ამას ემატება სიცხეები. მოსავალი იწვება და იბუგება, ამიტომ იძულებულები ვართ, იაფად გავყიდოთ. 5-6 კილოგრამიანი საზამთროები მთლიანად განადგურდა. დაახლოებით 150 000 ლარის ზარალი მაქვს“, - ამბობს ჩახვაშვილი.მისი თქმით, ზარალის ნაწილობრივ შესამსუბუქებლად, სომხეთში ექსპორტს ახორციელებს: „სომხეთის ტრაილერები შემოდის, გავაკეთეთ განაცხადი, რომ ნატურალურ საზამთროს ვაწარმოებთ და კილოგრამს 60 თეთრად ვყიდით. ამან ცოტა გვიშველა, რომ ზარალი ნაწილობრივ შეგვემსუბუქებინა“, - თქვა მან.

ადგილობრივად წარმოებული ცოცხალი მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის ექსპორტი 66%-ით გაიზარდა. სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის მონაცემებით, 2025 წლის იანვარ-ივნისში ექსპორტზე გავიდა 13.8 მლნ დოლარის ღირებულების 4 857 ტონა მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვი, წინა წლის იმავე პერიოდში კი 23.05 მლნ დოლარის 7 058 ტონა.გასულ წელს 1 კგ-ის საშუალო საექსპორტო ფასი გადასახადების გარეშე საშუალოდ 2.8 დოლარი იყო, წელს კი 3.2 დოლარია. ეს ნიშნავს იმას, რომ ცოცხალი მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის საექსპორტო ფასი საშუალოდ 14%-ით გაძვირდა.ქართული წარმოების მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის 68% ერაყში გადისაღსანიშნავია ისიც, რომ მიმდინარე წლის პირველ ნახევარში ადგილობრივად წარმოებული მსხვილფეხა რქოსანი პირუტყვის ექსპორტი მხოლოდ ერაყსა და აზერბაიჯანში განხორციელდა. აქედან, ექსპორტში უდიდესი წილი სწორედ ერაყზე მოდიოდა. კერძოდ: ერაყი (წილი 68.2%) - 15.41 მლნ აშშ დოლარის 4 817 ტონა (1 კგ. საშუალოდ 3.2 დოლარი); აზერბაიჯანი (31.8) - 7.63 მლნ აშშ დოლარის 2 241 ტონა (1 კგ. საშუალოდ 3.4 დოლარი).

აშშ დოლარის ოფიციალური ღირებულება 2.7070 ლარი გახდა.ეროვნული ბანკის მიერ გამოქვეყნებული მონაცემების თანახმად, დღევანდელი ვაჭრობის შედეგად 1 აშშ დოლარის ღირებულება 2.7070 ლარი გახდა. კურსი, რომელიც დღეს მოქმედებდა, 2.7075 ლარი იყო. შესაბამისად, დოლარის ცვლილებამ ეროვნულ ვალუტასთან მიმართებაში 0.0005 ლარი შეადგინა.რაც შეეხება ევროს, მისი კურსი 3.1344 ლარია. მაშინ, როცა დღეს მოქმედი კურსი 3.1583 ლარს შეადგენდა. შესაბამისად, ევროს ცვლილებამ 0.0239 ლარი შეადგინა.